भारत सरकारने २०२६-२७ च्या रब्बी हंगामासाठी १७७.७२ दशलक्ष टन धान्य उत्पादनाचे उद्दिष्ट ठेवले आहे, ज्यात १२१ दशलक्ष टन गव्हाचा समावेश आहे. मात्र, पंजाब आणि हरियाणासारख्या प्रमुख राज्यांमध्ये पावसाची मोठी तूट निर्माण झाल्याने जमिनीतील ओलावा कमी झाला असून, पेरणीवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
उत्पादनाचे उद्दिष्ट आणि गणिते
सरकारने २०२६-२७ च्या रब्बी हंगामासाठी १७७.७२ दशलक्ष टन धान्य उत्पादनाचे महत्त्वाकांक्षी लक्ष्य ठेवले आहे. यामध्ये १२१ दशलक्ष टन गहू, १७.२० दशलक्ष टन कडधान्ये, २२.३० दशलक्ष टन पोषक तृणधान्ये आणि १६.७२ दशलक्ष टन रब्बी तांदळाचा समावेश आहे. हे लक्ष्य मागील वर्षाच्या उत्पादनापेक्षा थोडे जास्त आहे.
पावसाची तूट आणि शेतीपुढील पेच
ऑक्टोबरमध्ये पेरणीचा हंगाम सुरू होत असतानाच, जमिनीतील ओलाव्याची कमतरता चिंतेचा विषय ठरत आहे. १ सप्टेंबर ते १८ सप्टेंबर २०२६ या काळात पंजाबमध्ये ५६%, हरियाणात ४२% आणि महाराष्ट्रात ५१% पाऊस सरासरीपेक्षा कमी झाला आहे. भारतीय हवामान विभागाने (IMD) सप्टेंबर महिन्यात पाऊस कमी आणि तापमान जास्त राहण्याचा अंदाज वर्तवला असून, 'एल निनो'चा (El Niño) प्रभाव उत्पादनावर पडण्याची भीती व्यक्त केली आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहेत संकेत?
१. ॲग्रो-इनपुट कंपन्या: जर पावसाअभावी पेरणीचे क्षेत्र कमी झाले, तर खते, बियाणे आणि कीटकनाशके बनवणाऱ्या कंपन्यांच्या विक्रीवर थेट परिणाम होऊ शकतो.
२. FMCG आणि फूड प्रोसेसिंग: उत्पादनात घट झाल्यास गहू, कडधान्ये आणि तेलबियांच्या दरात मोठी अस्थिरता येऊ शकते. यामुळे अन्नप्रक्रिया कंपन्यांच्या मार्जिनवर दबाव वाढू शकतो.
ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबर महिन्यातील प्रत्यक्ष पेरणीची आकडेवारी गुंतवणूकदारांसाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे, कारण याच आकडेवारीवरून हे उद्दिष्ट साध्य होईल की नाही, याचा अंदाज येईल.