गुजरात सरकारने मूग, उडीद, सोयाबीन आणि शेंगदाणा या खरीप पिकांच्या हमीभाव (MSP) खरेदी नोंदणीची मुदत **२४ ऑक्टोबर २०२६** पर्यंत वाढवली आहे.
गुजरात सरकारने खरीप हंगामातील महत्त्वाच्या चार पिकांसाठी—शेंगदाणा, मूग, सोयाबीन आणि उडीद—हमीभावाने (MSP) खरेदी करण्यासाठीची नोंदणी मुदत १५ दिवसांनी वाढवली आहे. मूळ नियोजित तारखेनुसार ही मुदत ९ ऑक्टोबरला संपणार होती, मात्र आता शेतकरी २४ ऑक्टोबर २०२६ पर्यंत नोंदणी करू शकतील. कृषी मंत्री जीतूभाई वाघानी यांनी विविध शेतकरी संघटनांच्या मागणीनुसार हा निर्णय घेतल्याचे स्पष्ट केले आहे.
उत्पादनातील कल आणि परिणाम
राज्यातील शेती उत्पादनात मोठे बदल दिसून येत आहेत. ताज्या आकडेवारीनुसार, शेंगदाण्याचे उत्पादन २०.७ लाख हेक्टरवर पोहोचले आहे, जे मागील तीन वर्षांच्या सरासरीपेक्षा ८ टक्के जास्त आहे. सोयाबीनचे क्षेत्र ३.०४ लाख हेक्टर तर उडीद उत्पादनाचे क्षेत्र ९३,००० हेक्टरवर (१३ टक्के वाढ) पोहोचले आहे. मात्र, मुगाच्या क्षेत्रात ४१ टक्क्यांनी घट होऊन ते ३२,८०० हेक्टरवर आले आहे.
या वाढीव उत्पादनामुळे स्थानिक पुरवठा साखळीवर ताण निर्माण होण्याची शक्यता आहे. MSP मुळे शेतकऱ्यांना किमतीतील घसरणीपासून संरक्षण मिळत असले, तरी मोठ्या प्रमाणावर होणारी आवक सरकारी खरेदी केंद्रांवर दबाव निर्माण करू शकते.
पुढील आव्हाने आणि नियोजन
सरकारच्या या निर्णयामुळे आता खरेदी केंद्रांवर अधिक कार्यक्षमतेने काम करणे गरजेचे आहे. मुख्य जोखीम म्हणजे साठवणूक आणि DBT द्वारे होणाऱ्या पेमेंटमधील विलंब. शेतकऱ्यांचे बँक खाते आधारशी जोडलेले असणे अनिवार्य आहे.
दरम्यान, रब्बी हंगामाच्या तयारीसाठी i-Khedut पोर्टल सुरू करण्यात आले आहे, जिथे शेतकरी १५ ऑक्टोबरपर्यंत अर्ज करू शकतात. कापूस उत्पादकांसाठी 'कपास किसान' (Kapas Kisan) ॲपद्वारे ३१ ऑक्टोबरपर्यंत नोंदणी सुरू आहे.