पुण्यातील स्टार्टअप Godaam Innovations ला केंद्र सरकारकडून महत्त्वाचे कंत्राट मिळाले आहे. कांद्याची नासाडी रोखण्यासाठी ही कंपनी आता IoT तंत्रज्ञानाचा वापर करणार आहे. मात्र, ही कंपनी अनलिस्टेड असल्याने शेअर बाजारात उपलब्ध नाही, ही बाब गुंतवणूकदारांनी लक्षात घ्यावी.
केंद्रीय ग्राहक व्यवहार मंत्रालयाने कांदा साठवणूक केंद्रांच्या देखरेखीसाठी पुण्यातील Godaam Innovations या स्टार्टअपची निवड केली आहे. या भागीदारी अंतर्गत कंपनी आपल्या खासगी IoT उपकरणांद्वारे गोदामांमधील तापमान, आर्द्रता आणि वायू उत्सर्जनावर लक्ष ठेवणार आहे. यामुळे कांदा खराब होण्यापूर्वीच शेतकऱ्यांना पूर्वसूचना मिळण्यास मदत होईल, परिणामी मोठ्या प्रमाणावर होणारी नासाडी थांबवता येईल.
सप्लाय चेनची समस्या आणि उपाय
कांदा हा भारतीय स्वयंपाकघरातील अत्यंत महत्त्वाचा पण अस्थिर भाव असलेला घटक आहे. विशेषतः नाशिकसारख्या केंद्रांमधील बाजारभावाचा फटका संपूर्ण देशाला बसतो. आकडेवारीनुसार, योग्य साठवणुकीच्या अभावामुळे शेतकरी त्यांच्या उत्पादनातील तब्बल २५ टक्के हिस्सा गमावतात. रब्बी हंगामातील कांदा साठवून ठेवण्यासाठी हे तंत्रज्ञान वरदान ठरू शकते, ज्याद्वारे बाजारातील किमतीतील चढ-उतार नियंत्रित ठेवण्याचा प्रयत्न असेल.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाची सूचना
बाजारात रस असणाऱ्यांनी एक गोष्ट समजून घेतली पाहिजे की, Godaam Innovations ही एक प्रायव्हेट लिमिटेड कंपनी आहे. ही कंपनी नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज (NSE) किंवा बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंज (BSE) वर लिस्टेड नाही. त्यामुळे याचे कोणतेही शेअर्स शेअर बाजारात खरेदी-विक्रीसाठी उपलब्ध नाहीत आणि कंपनीकडून कोणतीही सार्वजनिक आर्थिक माहिती जाहीर केली जात नाही.
आव्हाने आणि जोखीम
कोणत्याही सुरुवातीच्या काळातील (Early-stage) ॲग्रीटेक स्टार्टअपप्रमाणेच, Godaam Innovations समोरही काही मोठी आव्हाने आहेत:
१. फंडिंगची गरज: कंपनी सध्या सीड स्टेजवर असून, तंत्रज्ञान विकसित करण्यासाठी आणि मार्केटमध्ये टिकून राहण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर भांडवल खर्च होत आहे.
२. ऑपरेशनल रिस्क: ग्रामीण भागातील गोदामांमध्ये जटिल IoT हार्डवेअर बसवणे आणि त्याची देखभाल करणे हे एक मोठे तांत्रिक आव्हान आहे.
३. सरकारी धोरणे: कृषी निर्यात नियम, सरकारी खरेदी धोरणे आणि बदलणारे हवामान यावरच या व्यवसायाचे भवितव्य अवलंबून आहे. त्यामुळे केवळ अशा कंपन्यांच्या तांत्रिक प्रगतीवर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे, कारण शेअर मार्केटमध्ये यांच्या हालचालींचा कोणताही थेट संबंध नाही.