विमान केबिन उत्पादने बनवणारी कंपनी Jamco Interiors आता पुण्यात एक मोठे इंजिनिअरिंग आणि मॅन्युफॅक्चरिंग सेंटर उभारणार आहे. कंपनी या प्रकल्पासाठी किमान $150 दशलक्ष (अंदाजे ₹1200 कोटींहून अधिक) गुंतवणार आहे. यामुळे भारतीय एरोस्पेस सप्लाय चेनला मोठी संधी मिळणार आहे.
काय घडले?
विमान केबिनसाठी लागणारी उत्पादने बनवणारी जागतिक स्तरावरची प्रमुख कंपनी Jamco Interiors ने भारतात मोठी गुंतवणूक करण्याचा निर्णय घेतला आहे. कंपनीने पुण्यात एक नवीन 'सेंटर ऑफ एक्सलन्स' (CoE) उभारण्याची घोषणा केली आहे. इथे विमानांमधील टॉयलेट्स (lavatories) आणि गॅलीज (galleys) यांसारख्या इंटिरियर पार्ट्सची संपूर्ण डिझाइन, डेव्हलपमेंट आणि सर्टिफिकेशनची प्रक्रिया पार पाडली जाईल.
विशेष म्हणजे, अनेक आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांप्रमाणे केवळ बॅक-एंडची कामं न करता, Jamco पूर्णपणे उत्पादन डिझाइन आणि डेव्हलपमेंटची जबाबदारी या भारतीय युनिटला देणार आहे.
भारतीय एरोस्पेस सप्लाय चेनसाठी का महत्त्वाचे?
Jamco च्या या निर्णयामुळे स्थानिक भारतीय एरोस्पेस कंपन्यांना मोठा फायदा होण्याची शक्यता आहे. कंपनी आता केवळ स्वतःच्या कर्मचाऱ्यांवर अवलंबून न राहता, स्थानिक पुरवठादारांकडूनही (supply chain) मोठ्या प्रमाणावर माल खरेदी करणार आहे. वाइडबॉडी विमानांच्या इंटिरियर मार्केटमध्ये Jamco चा मोठा दबदबा आहे. त्यामुळे, त्यांच्या जागतिक पुरवठा साखळीत भारतीय कंपन्यांचा समावेश झाल्यास, त्यांना दीर्घकालीन व्यवसाय मिळेल. यामुळे भारतीय एरोस्पेस मॅन्युफॅक्चरिंग आणि इंजिनिअरिंग सेवा देणाऱ्या कंपन्यांसाठी नव्या संधी निर्माण होतील.
प्रायव्हेट इक्विटीचा संदर्भ
Jamco Interiors चे गेल्या वर्षी Bain Capital ने अधिग्रहण केले होते. प्रायव्हेट इक्विटी कंपन्या सहसा कंपन्यांचा विस्तार करणे, खर्च कमी करणे आणि उत्पादन सुधारणे यावर लक्ष केंद्रित करतात. भारतामध्ये ही गुंतवणूक करणे हा त्यांच्या जागतिक कामकाजाला अधिक सुव्यवस्थित करण्याचा आणि इंजिनिअरिंग क्षमता वाढवण्याचा एक भाग असू शकतो. स्थानिक एरोस्पेस क्षेत्र जसजसे परिपक्व होत जाईल, तसतसे कंपनी भारतात आणखी अधिग्रहण किंवा भागीदारी करण्याचाही विचार करत आहे.
आव्हाने आणि उद्योगातील धोके
हे विस्तार सकारात्मक असले तरी, एरोस्पेस मॅन्युफॅक्चरिंगमध्ये मोठे धोके आहेत. हा उद्योग अत्यंत नियमन केलेला आहे आणि सर्व उत्पादनांना जागतिक विमान वाहतूक प्राधिकरणांनी ठरवून दिलेले कडक सुरक्षा आणि सर्टिफिकेशनचे निकष पूर्ण करावे लागतात. सर्टिफिकेशन प्रक्रियेत विलंब झाल्यास किंवा तांत्रिक आवश्यकता पूर्ण न झाल्यास, कंपनीला मोठे आर्थिक नुकसान सहन करावे लागू शकते.
याशिवाय, या $150 दशलक्ष गुंतवणुकीचे यश हे अत्यंत कुशल एरोस्पेस इंजिनिअर्सच्या उपलब्धतेवर अवलंबून असेल, जे जटिल डिझाइनचे काम करू शकतील. भारतीय बाजारपेठेत अशा इंजिनिअर्सची स्पर्धा मोठी आहे.
गुंतवणूकदारांनी काय लक्ष ठेवावे?
भारतीय एरोस्पेस आणि संरक्षण क्षेत्रावर लक्ष ठेवून असलेल्या गुंतवणूकदारांनी या घोषणेनंतर काही गोष्टींवर लक्ष ठेवले पाहिजे. पहिली गोष्ट म्हणजे, Jamco आणि सूचीबद्ध भारतीय एरोस्पेस मॅन्युफॅक्चरिंग कंपन्या यांच्यातील भागीदारीच्या घोषणांवर लक्ष ठेवावे. दुसरी गोष्ट म्हणजे, पुण्यात उभारल्या जाणाऱ्या CoE च्या कामाची प्रगती आणि नियुक्ती प्रक्रियेवर लक्ष ठेवावे. अखेरीस, एरोस्पेस सप्लाय चेन संबंधित सरकारी धोरणांवरही लक्ष ठेवावे, कारण या धोरणांमुळे आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांना स्थानिक पुरवठादारांना त्यांच्या जागतिक नेटवर्कमध्ये समाकलित करणे किती सोपे होईल हे ठरेल.