संरक्षण क्षेत्रातील तेजी आणि कंपन्यांची कामगिरी
भारत सरकारच्या 'मेक इन इंडिया' (Make in India) आणि स्वदेशी तंत्रज्ञानाच्या (Indigenisation) धोरणांमुळे संरक्षण आणि ड्रोन क्षेत्रात मोठी गती आली आहे. याचा थेट परिणाम Paras Defence आणि Zen Technologies सारख्या कंपन्यांच्या ऑर्डर बुकवर (Order Book) आणि आर्थिक निकालांवर दिसून येत आहे.
Paras Defence and Space Technologies ने Q3 FY26 मध्ये ₹106 कोटींचा महसूल नोंदवला, जो मागील वर्षाच्या तुलनेत 24% ने वाढला आहे. कंपनीचा नफा 21% वाढून ₹18 कोटी झाला. कंपनीचे मार्केट कॅपिटलायझेशन (Market Capitalisation) सुमारे ₹5,175 कोटी आहे आणि P/E रेशो (Price-to-Earnings Ratio) सुमारे 72.47 आहे. ROCE (Return on Capital Employed) 15.6% आणि ROE (Return on Equity) 11.5% आहे. या आकडेवारीमुळे कंपनीचे व्हॅल्युएशन प्रीमियम (Premium) मानले जात आहे, तरीही तिची कार्यक्षमता (Efficiency) मध्यम आहे.
दुसरीकडे, Zen Technologies ने Q3 FY26 मध्ये ₹177.8 कोटींचा महसूल मिळवला, जो 16.8% ची वाढ दर्शवतो. कंपनीचा नफा लक्षणीयरीत्या 38% वाढून ₹54.8 कोटी झाला. Zen Technologies चे मार्केट कॅपिटलायझेशन सुमारे ₹11,938 कोटी असून P/E रेशो सुमारे 45.5 आहे. या कंपनीची भांडवली कार्यक्षमता (Capital Efficiency) उत्तम असून ROCE 37.2% आणि ROE 26.1% आहे. मात्र, गेल्या काही तिमाहींमध्ये कंपनीच्या नफ्यात घट आणि आर्थिक ट्रेंड नकारात्मक दिसतो. तसेच, व्याजावरील खर्च (Interest Expenses) 34.8% ने वाढला आहे.
बजेटचा परिणाम आणि विश्लेषकांचे मत
संरक्षण क्षेत्रातील कंपन्यांना फेब्रुवारी 2026 च्या सुरुवातीला मोठी मागणी होती, पण त्यानंतर आलेल्या युनियन बजेट 2026 मुळे संरक्षण स्टॉक्समध्ये मोठी घसरण झाली. FY27 साठी संरक्षण भांडवली खर्चात (Defence Capital Expenditure) ₹2.19 लाख कोटींची वाढ झाली आहे, जी मागील वर्षापेक्षा 21-22% जास्त आहे. परंतु, बाजाराच्या अपेक्षांपेक्षा ही वाढ कमी असल्याचे दिसून आले, ज्यामुळे अनेक मोठ्या कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये 'सेल-द-न्यूज' (Sell-the-news) परिस्थिती निर्माण झाली.
Paras Defence च्या शेअरमध्ये मागील एका वर्षात 43% पेक्षा जास्त वाढ झाली आहे, तर Zen Technologies ने सुमारे 21.5% परतावा दिला आहे. स्पर्धक म्हणून Data Patterns चे P/E सुमारे 66.03 आणि HAL चे P/E सुमारे 31.54 आहे. बाजारात मध्यंतरी Nifty 50 मध्येही 1.41% ची घसरण दिसून आली.
गुंतवणुकीतील धोके
Paras Defence चे 'व्हेरी एक्सपेंसिव्ह' (Very Expensive) व्हॅल्युएशन, P/B रेशो 7.7 आणि तांत्रिक दृष्ट्या (Technically) नकारात्मक संकेत यामुळे काही विश्लेषकांनी 'सेल' (Sell) रेटिंग दिली आहे. कंपनीचा 5 वर्षांचा ऑपरेटिंग प्रॉफिट CAGR (Compound Annual Growth Rate) 12.85% आहे, जो या क्षेत्रासाठी कमी मानला जातो. अलीकडील काळात शेअरमध्ये 6.55% ची घसरण दिसून आली आहे.
Zen Technologies ची उत्तम ROCE असूनही, नफ्यातील घट आणि वाढता व्याजाचा खर्च चिंतेचा विषय आहे. विश्लेषकांचे 'आउटपरफॉर्म' (Outperform) रेटिंग आणि ₹1,654.00 चे टार्गेट प्राईस (Target Price) आहे, पण सध्याचा शेअर भाव सुमारे ₹1,322 आहे. बजेटनंतरच्या घसरणीमुळे संरक्षण क्षेत्रातील कंपन्यांच्या उच्च व्हॅल्युएशनवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
भविष्यातील वाटचाल
Zen Technologies कडे ₹1,082.8 कोटींचा मोठा ऑर्डर बुक आहे, ज्याचे वितरण FY27 मध्ये अपेक्षित आहे. Paras Defence ने नवीन सबसिडीयरी (Subsidiary) सुरू करून एरोस्पेस क्षेत्रात विस्तार केला आहे. दोन्ही कंपन्यांची भविष्यातील कामगिरी त्यांच्या अंमलबजावणी (Execution), वेळेवर वितरण आणि नफा टिकवून ठेवण्याच्या क्षमतेवर अवलंबून असेल.
