आयआयटी मद्रासमधून बाहेर पडलेल्या ePlane कंपनीने त्यांचे e200X इलेक्ट्रिक व्हर्टिकल टेक-ऑफ आणि लँडिंग (eVTOL) विमानाचे प्रोटोटाइप सादर केले आहे. हे विमान शहरी वाहतूक आणि वैद्यकीय आणीबाणीसाठी बनवले आहे. कंपनीचे लक्ष्य **2027** पर्यंत प्रमाणित उड्डाणे सुरू करणे आहे.
ePlane कंपनीचे मोठे पाऊल
आयआयटी मद्रास (IIT Madras) इनक्यूबेशनमधून तयार झालेल्या 'द ईप्लेन कंपनी'ने (The ePlane Company) त्यांचे नवीन ई200X (e200X) हे इलेक्ट्रिक व्हर्टिकल टेक-ऑफ आणि लँडिंग (eVTOL) विमानाचे पूर्ण-प्रमाणात (full-scale) प्रोटोटाइप सादर केले आहे. गेल्या पाच वर्षांपासून यावर काम सुरू होते. हे विमान रस्ते वाहतुकीला पर्याय म्हणून, विशेषतः आपत्कालीन वैद्यकीय सेवा आणि शहरांतर्गत प्रवासासाठी जलद सेवा देईल.
या विमानाचे अनावरण चेन्नईमधील कंपनीच्या 60,000 चौरस फूट क्षमतेच्या नवीन उत्पादन युनिटमध्ये करण्यात आले.
तंत्रज्ञान आणि डिझाइन
हे 2.2 टन वजनाचे विमान कार्बन-फायबर कंपोझिट्सपासून बनवले आहे. ते सध्याच्या हेलिपॅडमध्ये सहज बसू शकते, त्यामुळे नवीन लँडिंग झोनची आवश्यकता नाही. यात 800-व्होल्ट इलेक्ट्रिक सिस्टीम आहे, ज्यामुळे ते एका चार्जमध्ये अंदाजे 110 किमी पर्यंत उडू शकते. हे विमान एका पायलटसह दोन प्रवासी किंवा 200 किलो वजनाचा माल वाहून नेऊ शकते.
या विकासात NVIDIA (NVIDIA), HENSOLDT (HENSOLDT) आणि टाटा कन्सल्टन्सी सर्व्हिसेस (TCS) यांसारख्या मोठ्या टेक कंपन्यांचे सहकार्य लाभले आहे.
नियामक मंजुरी आणि बाजारपेठ
विमान उद्योगात, विशेषतः eVTOL सारख्या नवीन तंत्रज्ञानासाठी नियामक मंजुरी मिळवणे मोठे आव्हान आहे. ईप्लेन कंपनीला 2023 मध्ये नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालयाकडून (DGCA) डिझाइन ऑर्गनायझेशन अप्रूव्हल (DOA) मिळाले आहे, जी प्रमाणन प्रक्रियेतील एक महत्त्वाची पायरी आहे. कंपनीने 2027 च्या मध्यापर्यंत प्रमाणित चाचणी उड्डाणे सुरू करण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे.
बाजाराच्या दृष्टिकोनातून, कंपनीने 800 हून अधिक विमानांसाठी वचनबद्धता (commitments) मिळवल्याचा दावा केला आहे. मात्र, ही वचनबद्धता प्रत्यक्षात बदलण्यासाठी कंपनीला उत्पादन क्षमता वाढवावी लागेल, अतिरिक्त निधी उभारावा लागेल आणि व्यावसायिक उड्डाण प्रमाणन यशस्वीरित्या मिळवावे लागेल. हे काम भांडवल-केंद्रित (capital-intensive) आहे आणि यात अंमलबजावणीचे मोठे धोके आहेत, जसे की डिझाइनमधील बदल आणि प्रमाणनात होणारा विलंब.
गुंतवणूकदारांनी 2027 च्या उड्डाण चाचणीच्या वेळापत्रकावर, विकासासाठी लागणाऱ्या खर्चासाठी आर्थिक क्षमता राखण्यावर आणि सुरुवातीच्या वचनबद्धतेचे रोख-आधारित ऑर्डर्समध्ये रूपांतर करण्याच्या प्रगतीवर लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे. हा क्षेत्र अजूनही उच्च-जोखमीचा, परंतु उच्च-परतावा देणारा टप्पा आहे, जिथे यश तांत्रिक प्रगती आणि कठोर सुरक्षा नियमावली पार करण्यावर अवलंबून आहे.