इंधन स्विच तपासणीच्या फेऱ्यात
एअर इंडियाच्या एका बोईंग 787-8 ड्रीमलायनर (नोंदणी VT-ANX) विमानाला 2 फेब्रुवारी 2026 रोजी ग्राऊंड करण्यात आले. कारण, वैमानिकांनी अहवाल दिला की डाव्या बाजूकडील इंधन नियंत्रण स्विच (Fuel Control Switch) हलक्या दाबाने 'RUN' स्थितीतून 'CUTOFF' स्थितीत सरकू शकतो आणि ठरलेल्या स्थितीत राहत नाही.
एअर इंडियाने बोईंगच्या सूचनेनुसार आणि DGCA च्या निरीक्षणाखाली प्राथमिक तपासणी केली असता, स्विच मेकॅनिकलदृष्ट्या कार्यक्षम असल्याचे आढळले. तरीही, DGCA ने पुढील चाचण्यांचा आदेश दिला आहे. हा स्विच आता अमेरिकेतील मूळ उपकरण उत्पादकाच्या (OEM) प्रयोगशाळेत तपासणीसाठी पाठवला जाईल. DGCA चे अधिकारी जूनमध्ये बोईंगच्या सिएटल येथील प्लांटला भेट देऊन या चाचण्यांचे निरीक्षण करण्याची योजना आखत आहेत.
मागील दुर्घटनेचा संदर्भ
या प्रकरणाची गंभीर दखल घेतली जात आहे, कारण जून 2025 मध्ये झालेल्या एअर इंडियाच्या बोईंग 787-8 विमानाला झालेल्या एका घातक अपघाताची चौकशी अद्याप सुरू आहे. त्या अपघातात, उड्डाणानंतर लगेचच दोन्ही इंधन स्विचेस बंद केल्याचे प्राथमिक निष्कर्षांमध्ये समोर आले होते, ज्यामुळे इंजिन बंद पडले.
नियामक चिंता आणि उत्पादनावरील प्रश्न
जून 2025 मध्ये अहमदाबादजवळ झालेल्या एअर इंडियाच्या AI-171 या दुर्दैवी दुर्घटनेत 260 लोकांचा मृत्यू झाला होता. प्राथमिक तपासात असे सूचित केले गेले होते की, इंजिनला इंधन पुरवठा उड्डाणानंतर लगेचच थांबवण्यात आला होता. बोईंग आणि FAA ने जरी हा स्विच डिझाइन सुरक्षित असल्याचे म्हटले असले, तरी या घटनेने 787 च्या इंधन प्रणालीच्या विश्वासार्हतेबद्दल चिंता वाढवली आहे. 2019 आणि 2020 मध्येही 787 वरील इंधन गळतीसारख्या समस्या समोर आल्या होत्या.
DGCA चा अमेरिकेतील चाचण्यांवर देखरेख ठेवण्याचा आग्रह, विशेषतः प्राथमिक तपासणीत सर्व्हिसेबल (serviceable) आढळल्यानंतर, नियामक मंडळाची चिंता दर्शवतो. बोईंगने एअर इंडियाला स्विच 'सर्व्हिसेबल' असल्याचे कळवले असले तरी, पुढील प्रयोगशाळा चाचणीचा निर्णय अनिश्चिततेचे निरसन करण्यासाठी घेतला जात आहे.
AI-171 अपघाताचे नेमके कारण अद्याप अस्पष्ट आहे. स्विच जाणूनबुजून बंद केला गेला, चुकून बंद झाला की तांत्रिक बिघाड होता, याबद्दल स्पष्टता नाही. फेडरेशन ऑफ इंडियन पायलट्सने देखील अपघाताला वैमानिकांची कृती नव्हे, तर इलेक्ट्रिकल बिघाड कारणीभूत असावा, अशी शक्यता वर्तवली आहे.
पूर्वी बोईंग 737 विमानांमध्ये इंधन नियंत्रण स्विचच्या चुकीच्या इन्स्टॉलेशनच्या समस्या आल्या होत्या, परंतु 787 मध्ये वेगळे पार्ट वापरले जातात. AI-171 दुर्घटनेपूर्वी 787 विमानांमध्ये अशा प्रकारच्या बिघाडांच्या व्यापक तक्रारी नव्हत्या.
पुढील पाऊले आणि देखरेख
सिएटलमधील आगामी प्रयोगशाळा चाचण्यांमधून इंधन नियंत्रण स्विचच्या कार्यक्षमतेबद्दल निर्णायक माहिती मिळण्याची अपेक्षा आहे. हे निष्कर्ष AI-171 अपघातावरील एअरक्राफ्ट अॅक्सिडेंट इन्व्हेस्टिगेशन ब्युरोच्या अंतिम अहवालासाठी महत्त्वपूर्ण ठरतील. DGCA चा सक्रिय दृष्टिकोन आणि बोईंगसोबतची भागीदारी, विमान वाहतूक क्षेत्रातील वाढत्या नियामक देखरेखीचे प्रतीक आहे. या सखोल तपासणीमुळे बोईंग 787 विमानांच्या सुरक्षिततेवर पुन्हा विश्वास निर्माण होईल, अशी आशा आहे.
