અમેરિકાએ સાઉદી અરેબિયા સાથે **30 વર્ષના** સિવિલિયન ન્યુક્લિયર કરારને મંજૂરી માટે કોંગ્રેસમાં રજૂ કર્યો છે. જોકે, પ્રમુખ ટ્રમ્પની શરત મુજબ સાઉદીએ ઈઝરાયેલ સાથે સંબંધો સામાન્ય કરવા પડશે, જેના કારણે આ ડીલ અનિશ્ચિતતામાં મુકાઈ છે.
અમેરિકાની સરકારે સત્તાવાર રીતે સાઉદી અરેબિયા સાથેના એક વર્ગીકૃત (Classified) સિવિલ ન્યુક્લિયર કરારને કોંગ્રેસ સમક્ષ રજૂ કર્યો છે. 'એટોમિક એનર્જી એક્ટ' હેઠળ આ કરાર માટે 90 દિવસનો ફરજિયાત રિવ્યૂ પીરિયડ શરૂ થઈ ગયો છે. આ કરાર પર જુલાઈ 2026 માં અમેરિકાના એનર્જી સેક્રેટરી Chris Wright અને સાઉદી એનર્જી મિનિસ્ટર Prince Abdulaziz bin Salman એ હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. જો કોંગ્રેસના બંને ગૃહો આ સમયગાળામાં કોઈ અસ્વીકારનો ઠરાવ પસાર નહીં કરે, તો આ કરારને અંતિમ મંજૂરી મળી જશે.\n\n### નોર્મલાઈઝેશનનો અવરોધ\n\nઆ પરમાણુ સહયોગનું ભવિષ્ય હાલમાં એક જટિલ રાજદ્વારી ડેડલોકમાં ફસાયેલું છે. પ્રમુખ ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સાઉદી અરેબિયા જો 'Abraham Accords' માં જોડાય અને ઈઝરાયેલ સાથે રાજદ્વારી સંબંધો સામાન્ય કરે, તો જ આ ડીલ આગળ વધી શકે છે. જોકે, સાઉદીનું વલણ છે કે ઈઝરાયેલને માન્યતા આપતા પહેલા એક સ્વતંત્ર પેલેસ્ટાઈન રાજ્ય માટેનો સ્પષ્ટ માર્ગ હોવો જોઈએ. આ માંગણી હાલના ઈઝરાયેલના સુરક્ષા વલણો સાથે મેળ ખાતી નથી, જેના કારણે રાજકીય મુશ્કેલી ઊભી થઈ છે.\n\n### સુરક્ષા અને પ્રોલિફરેશનની ચિંતા\n\nરાજદ્વારી મડાગાંઠ ઉપરાંત, અમેરિકી કાયદાના ઘડવૈયાઓ સુરક્ષાને લઈને ચિંતિત છે. વિવેચકો એવી શંકા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે કે શું આ કરાર સાઉદી અરેબિયાને યુરેનિયમ સંવર્ધન (Uranium Enrichment) ક્ષમતા પ્રાપ્ત કરવામાં મદદ કરશે કે કેમ. શું આનાથી આ પ્રદેશમાં શસ્ત્રોની સ્પર્ધા વધશે? આ મુદ્દે સતત ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે, ખાસ કરીને આ ડીલની ગુપ્તતાને કારણે વિરોધ વધુ પ્રબળ બન્યો છે.\n\nરોકાણકારો અને ગ્લોબલ માર્કેટ ઓબ્ઝર્વર્સ માટે આ ઘટનાક્રમ મધ્ય-પૂર્વમાં વધતી ભૌગોલિક રાજકીય અસ્થિરતા દર્શાવે છે. આ કરારનું ભવિષ્ય વૈશ્વિક ઉર્જા સુરક્ષાને અસર કરી શકે છે. આગામી સમયમાં વોશિંગ્ટન અને રિયાધ તરફથી આવનારા નિવેદનો બજાર માટે મુખ્ય મોનિટરિંગ પોઈન્ટ રહેશે.