અમેરિકાનું કડક પગલું: Hengli Petrochemical પર પ્રતિબંધ
અમેરિકાના નાણા મંત્રાલયે ચીનની અગ્રણી સ્વતંત્ર રિફાઇનર Hengli Petrochemical પર ઈરાની ક્રૂડ ઓઇલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની અબજો ડોલરની ખરીદી કરવા બદલ પ્રતિબંધો લાદ્યા છે. 'ઓપરેશન ઇકોનોમિક ફ્યુરી' ના ભાગ રૂપે આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે, જેમાં ઈરાનના "શેડો ફ્લીટ" દ્વારા સંચાલિત લગભગ 40 શિપિંગ કંપનીઓ અને જહાજોને પણ નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે. અમેરિકી અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, આ પગલાંનો હેતુ તેહરાનની પ્રાદેશિક લશ્કરી પ્રવૃત્તિઓ અને પરમાણુ કાર્યક્રમો માટે ભંડોળ રોકવાનો છે.
ચીનનો આકરો વિરોધ: 'વેપારનું રાજકીયકરણ'
આ પ્રતિબંધો પર ચીન તરફથી તીવ્ર પ્રતિક્રિયા આવી છે. વોશિંગ્ટનમાં ચીનના દૂતાવાસે યુએસને આર્થિક પગલાંને ભૌગોલિક-રાજકીય સાધન તરીકે વાપરવાનું બંધ કરવા અને માનક વ્યાપારી વેપારનો આદર કરવા જણાવ્યું છે. ચીને યુએસ પર વેપારનું રાજકીયકરણ કરવાનો અને પ્રતિબંધોનો દુરુપયોગ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે, અને કહ્યું છે કે આવી કાર્યવાહી આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર નિયમો અને કાયદેસર વ્યવસાયને નુકસાન પહોંચાડે છે.
ઈરાનના તેલ વેપારમાં ચીનની ભૂમિકા
અમેરિકાની આ કાર્યવાહી ઈરાનના તેલ નિકાસ પર દબાણ વધારવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. ચીન વર્ષોથી ઈરાનનો મુખ્ય આર્થિક ટેકેદાર રહ્યો છે અને તેની 80% થી વધુ તેલ નિકાસ મેળવે છે. "ટીપોટ્સ" તરીકે ઓળખાતા સ્વતંત્ર રિફાઇનર્સ, જેઓ ઓછા માર્જિન પર કાર્યરત હોય છે અને સસ્તા કાચા માલની જરૂર હોય છે, તેઓ ડિસ્કાઉન્ટેડ ઈરાની ક્રૂડ ખરીદી રહ્યા છે. Hengli Petrochemical, ચીનની બીજી સૌથી મોટી "ટીપોટ" રિફાઇનરી હોવાનું કહેવાય છે, જે 2023 થી મોટી ખરીદદાર રહી છે.
Hengli Petrochemical ની વેલ્યુએશન અને તેના પ્રતિસ્પર્ધીઓ
Hengli Petrochemical શેરદીઠ ₹24.69 ના પ્રાઇસ-ટુ-અર્નિંગ્સ (P/E) રેશિયો પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે. તેની સરખામણીમાં, મોટી સરકારી માલિકીની રિફાઇનરીઓ જેવી કે Sinopec 11.02 અને PetroChina લગભગ 9.87 ના P/E રેશિયો પર ટ્રેડ થઈ રહી છે. Hengli નું આ ઊંચું વેલ્યુએશન સૂચવે છે કે રોકાણકારો કંપની પાસેથી વધુ વૃદ્ધિની અપેક્ષા રાખે છે. એપ્રિલ 2026 સુધીમાં Hengli નું માર્કેટ કેપ આશરે CN¥167.60 અબજ હતું.
પ્રતિબંધોના અમલીકરણમાં પડકારો અને જોખમો
જોકે, "ટીપોટ" રિફાઇનરીઓ યુએસ ફાઇનાન્સિયલ સિસ્ટમ સાથે ઓછો સંબંધ ધરાવે છે, તેથી આવા પ્રતિબંધો સીધા ઓછા અસરકારક બની શકે છે. 2023 માં સમાન રિફાઇનર્સ પર યુએસ પ્રતિબંધોએ કામગીરીમાં વિક્ષેપ પાડ્યો હતો, પરંતુ તેમને સંપૂર્ણપણે રોકી શક્યા નહોતા. Hengli Petrochemical પરના નવા પ્રતિબંધો તેના ભાવિ કામકાજ માટે નોંધપાત્ર જોખમો ઊભા કરે છે. કંપની 2.33 ના ડેબ્ટ-ટુ-ઇક્વિટી રેશિયો સાથે નોંધપાત્ર દેવું ધરાવે છે, જે તેને બજારના આંચકાઓ પ્રત્યે વધુ સંવેદનશીલ બનાવે છે. Hengli Petrochemical નો શેર CN¥23.44 પર ટ્રેડ થયો હતો.
