US અને Iran વચ્ચે વધતા તણાવને પગલે ગ્લોબલ એનર્જી માર્કેટમાં હલચલ મચી છે. ક્રૂડ ઓઈલના વધતા ભાવ સીધી રીતે ભારતનું ઈમ્પોર્ટ બિલ વધારી શકે છે, જેની અસર રૂપિયાના મૂલ્ય, મોંઘવારી અને ઓઈલ કંપનીઓના માર્જિન પર પડશે.
ભૌગોલિક તણાવ અને ક્રૂડ ઓઈલનું જોખમ
૩ નવેમ્બરની US મિડટર્મ ચૂંટણી બાદ ઈરાન સામે સંભવિત સૈન્ય કાર્યવાહીના સંકેતોથી ગ્લોબલ માર્કેટ સાવધ બન્યું છે. પર્સિયન ગલ્ફમાં USS Theodore Roosevelt ની તૈનાતી અને સૈન્ય ગતિવિધિઓથી સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની છે. ભારત માટે સૌથી મોટું જોખમ એનર્જી સપ્લાયમાં વિક્ષેપ છે.
સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ અને સપ્લાય ચેઈન
દુનિયાનો મોટો હિસ્સો ક્રૂડ ઓઈલ 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' થઈને પસાર થાય છે. જો અહીં કોઈ સંઘર્ષ વધે તો ઓઈલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવી શકે છે. ભારત તેની કુલ જરૂરિયાતના 80% કરતા વધુ ઓઈલ આયાત કરે છે, તેથી ભાવમાં કોઈપણ વધારો દેશના આયાત બિલમાં સીધો વધારો કરે છે.
કયા સેક્ટર પર પડશે સૌથી વધુ અસર?
- OMCs (Indian Oil, BPCL, HPCL): જ્યારે ગ્લોબલ પ્રાઈસ વધે છે, ત્યારે આ કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર ભારે દબાણ આવે છે.
- લોજિસ્ટિક્સ અને શિપિંગ: યુદ્ધ જેવી સ્થિતિમાં વીમા પ્રીમિયમ (Insurance Premium) અને ફ્યુઅલ ખર્ચ વધવાથી ઓપરેટિંગ કોસ્ટ વધી જાય છે.
મેક્રો-ઈકોનોમિક અસર
ક્રૂડ ઓઈલના ઉંચા ભાવ રૂપિયાને નબળો પાડે છે અને મોંઘવારીમાં વધારો કરે છે. આ સ્થિતિમાં Reserve Bank of India (RBI) માટે આર્થિક વિકાસ અને ફુગાવા વચ્ચે સંતુલન જાળવવું મુશ્કેલ બને છે. વેપાર ખાધ (Trade Deficit) વધવાથી ફોરેન ઈન્વેસ્ટમેન્ટ સેન્ટિમેન્ટ પર પણ નકારાત્મક અસર પડી શકે છે.
રોકાણકારોએ હાલના તબક્કે Brent Crude ના ભાવ અને શિપિંગ વીમાના ખર્ચ પર નજર રાખવી જોઈએ, સાથે જ કંપનીઓના ડેટ લેવલ અને માર્જિનની સમીક્ષા કરવી અનિવાર્ય છે.