US ના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ JD Vance અને ઈરાની અધિકારીઓ વચ્ચે બેક-ચેનલ વાટાઘાટો અને સંભવિત સૈન્ય કાર્યવાહીની અટકળો તેજ બની છે. ૩ નવેમ્બરની US મિડટર્મ ઈલેક્શન પહેલાની આ સ્થિતિ ગ્લોબલ ઓઈલ માર્કેટમાં અનિશ્ચિતતા પેદા કરી રહી છે, જે ભારતીય બજાર માટે પણ ચિંતાનો વિષય છે.
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલી પડદા પાછળની મુત્સદ્દીગીરીએ મધ્ય પૂર્વના તણાવમાં એક નવો વળાંક આપ્યો છે. અહેવાલો મુજબ, વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ JD Vance એ ઈરાનની સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યોરિટી કાઉન્સિલના સેક્રેટરી Mohsen Rezaei સાથે સંપર્ક સાધ્યો છે, જેનો હેતુ ભાવિ વાટાઘાટો માટે ફ્રેમવર્ક તૈયાર કરવાનો છે. બીજી તરફ, US વહીવટીતંત્ર મધ્ય પૂર્વમાં સૈન્ય વિકલ્પો પર પણ વિચારણા કરી રહ્યું છે.
રાષ્ટ્રપતિ Trump નું નિવેદન અને વિરોધાભાસ
પ્રમુખ Donald Trump એ આ સંપર્કને માત્ર માનવતાવાદી સહાય (મેડિકલ સપ્લાય) માટેનો તાલમેલ ગણાવ્યો છે, જે મળેલા અહેવાલોથી અલગ છે. આ વિરોધાભાસ દર્શાવે છે કે ૩ નવેમ્બરની મિડટર્મ ચૂંટણી પહેલા બંને દેશો વચ્ચેની સ્થિતિ કેટલી જટિલ અને નાજુક છે.
ભારતીય રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
ભારત ક્રૂડ ઓઈલનો મોટો આયાતકાર દેશ છે. કોઈપણ સૈન્ય તણાવ કે મુત્સદ્દીગીરીની અનિશ્ચિતતા ગ્લોબલ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં વોલેટિલિટી લાવે છે. ઓઈલના વધતા ભાવ સીધી રીતે ભારતનું આયાત બિલ વધારે છે, જે કરન્ટ એકાઉન્ટ ડેફિસિટ અને રૂપિયાના મૂલ્ય પર દબાણ લાવી શકે છે. ખાસ કરીને એવિએશન, પેઈન્ટ્સ અને કેમિકલ સેક્ટર માટે આ એક મોટો પડકાર બની શકે છે, કારણ કે આ સેક્ટર્સના માર્જિન ઓઈલના ભાવ સાથે જોડાયેલા હોય છે.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પર નજર
ઐતિહાસિક રીતે, Qatar અને Pakistan દ્વારા મધ્યસ્થીના પ્રયાસો નિષ્ફળ રહ્યા છે. ઈરાન દ્વારા કરવામાં આવેલી 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' ખોલવાના બદલામાં પ્રતિબંધો હટાવવાની દરખાસ્તને અમેરિકાએ ફગાવી દીધી છે. હોર્મુઝની સામુદ્રધુની ગ્લોબલ ઓઈલ સપ્લાય માટે અત્યંત સંવેદનશીલ છે, અને ત્યાંના કોઈપણ વિક્ષેપથી બજારમાં તરત જ ગભરાટ ફેલાઈ શકે છે.