અમેરિકાએ ઈરાનના બે રાજદ્વારીઓને દેશ છોડવાનો આદેશ આપ્યો છે. UNGA બાદ સપ્ટેમ્બર ૨૮ ની સમયમર્યાદા ચૂકી જતાં આ પગલું લેવાયું છે, જેનાથી વેસ્ટ એશિયામાં ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ વધી શકે છે.
રાજદ્વારી વિવાદ અને ઘટનાક્રમ
યુનાઇટેડ નેશન્સ જનરલ એસેમ્બલી (UNGA) પૂર્ણ થયા બાદ ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળ માટે ૨૮ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ ની સમયમર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી હતી. જોકે, બે સભ્યોએ આ આદેશનું પાલન ન કરતા અમેરિકી સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. અમેરિકી સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રૂબિયો ની દેખરેખ હેઠળ આ બંને વ્યક્તિઓને દેશમાંથી બહાર કરવામાં આવ્યા છે. પ્રથમ રાજદ્વારીએ ૨ ઓક્ટોબર ની રાત્રે અને બીજાએ ૩ ઓક્ટોબર ની સવારે વિદાય લીધી હતી.
રોકાણકારો માટે શા માટે છે આ ચિંતાનો વિષય?
આ ઘટના ભલે સીમિત લાગે, પરંતુ વેસ્ટ એશિયાના હાલના તણાવપૂર્ણ વાતાવરણમાં તે મહત્વની છે. ભારત માટે આ બાબત મુખ્યત્વે બે કારણોસર મહત્વની છે:
- ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ: વેસ્ટ એશિયા વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠાનું કેન્દ્ર છે. હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માં કોઈપણ અશાંતિ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં વોલેટિલિટી લાવી શકે છે. ભારત ક્રૂડ ઓઈલનું મોટું આયાતકાર હોવાથી, તેલના વધતા ભાવ સીધા આપણા વેપાર સંતુલન (Trade Balance) અને રૂપિયાના મૂલ્ય પર દબાણ લાવે છે.
- ઈનપુટ કોસ્ટ અને લોજિસ્ટિક્સ: લોજિસ્ટિક્સ, એવીએશન અને મેન્યુફેક્ચરિંગ જેવા સેક્ટર્સ માટે એનર્જી કોસ્ટ ખૂબ મહત્વની છે. કોઈપણ ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવને કારણે શિપિંગ ખર્ચ અને વીમાના પ્રીમિયમમાં વધારો થઈ શકે છે, જે આ ઉદ્યોગોના માર્જિન પર અસર કરી શકે છે.
હાલના તબક્કે માર્કેટ નિષ્ણાતો એવી નજર રાખી રહ્યા છે કે શું આ ઘટના માત્ર વહીવટી કાર્યવાહી સુધી સીમિત રહેશે કે પછી તેનાથી કોઈ વળતા પગલાંની સ્થિતિ સર્જાશે.