ઉત્તર પ્રદેશમાં રાજકીય ગરમાવો વધારનાર AI-જનરેટેડ વીડિયોના વિવાદે દેશભરમાં ખળભળાટ મચાવ્યો છે. આ કિસ્સો માત્ર રાજકારણ પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ AI ના વધતા દુરુપયોગ અને તેના દ્વારા થતી નાણાકીય છેતરપિંડીને લઈને પણ ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે.
ઉત્તર પ્રદેશમાં સમાજવાદી પાર્ટીના પ્રમુખ અખિલેશ યાદવ દ્વારા પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં AI-જનરેટેડ વીડિયોનો ઉપયોગ કરવામાં આવતા ભારે વિવાદ થયો છે. આ વીડિયોમાં મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથને ટાર્ગેટ કરવામાં આવ્યા હતા, જેણે રાજકીય મર્યાદાઓ પર મોટા સવાલો ઊભા કર્યા છે. આ ઘટના સાબિત કરે છે કે કેવી રીતે આધુનિક AI ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ લોકોની ધારણા બદલવા અને ગેરમાર્ગે દોરવા માટે કરવામાં આવી રહ્યો છે.
માત્ર રાજકારણ જ નહીં, આર્થિક છેતરપિંડીનું પણ જોખમ
આ સમસ્યા હવે ફક્ત રાજકીય મંચ સુધી સીમિત રહી નથી. થોડા સમય પહેલા કેન્દ્રીય મંત્રી પીયૂષ ગોયલ પણ આવા ડીપફેક વીડિયોનો શિકાર બન્યા હતા. સામાન્ય રોકાણકારો માટે તો આનાથી પણ મોટું જોખમ છે. અત્યાર સુધી એવા ઘણા કિસ્સાઓ પ્રકાશમાં આવ્યા છે જેમાં નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) અને બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ (BSE) ના ઉચ્ચ અધિકારીઓના નામ અને ફોટાનો ઉપયોગ કરીને ફેક વીડિયો બનાવવામાં આવ્યા છે. આ કૌભાંડોમાં ડીપફેક ટેકનોલોજી દ્વારા લોકોને રોકાણના નામે છેતરીને તેમના પૈસા પડાવી લેવામાં આવે છે.
સરકારનું કડક વલણ
આ પ્રકારની ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓને રોકવા માટે ભારત સરકાર હવે એક્શન મોડમાં છે. સત્તાધીશો 'ઈન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી એક્ટ, 2000', 'ભારતીય ન્યાય સંહિતા' અને 'IT રૂલ્સ 2021' નો ઉપયોગ કરીને ડીપફેક બનાવનારાઓ અને તેને ફેલાવનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરી રહ્યા છે. ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સને પણ હવે કન્ટેન્ટની અધિકૃતતા તપાસવા માટે મોટી જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે.
આગામી સમયમાં, રોકાણકારો અને નાગરિકો માટે સાવધ રહેવું ખૂબ જ જરૂરી છે. જ્યાં સુધી ટેકનોલોજી માટે સુરક્ષાના કાયદા સંપૂર્ણપણે મજબૂત ન થાય, ત્યાં સુધી સોશિયલ મીડિયા પર દેખાતી દરેક માહિતી પર આંધળો વિશ્વાસ કરવો જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.