તેહરાનમાં યોજાઈ રહેલી ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકોનો હેતુ હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં શાંતિ સ્થાપવાનો છે, જેની સીધી અસર ભારતના ક્રૂડ ઓઈલ ઈમ્પોર્ટ કોસ્ટ પર પડી શકે છે.
તેહરાનમાં સોમવારે સાઉદી અરેબિયા, તુર્કી અને પાકિસ્તાનના પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ બેઠક મળી હતી. આ બેઠકનો મુખ્ય હેતુ હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માં સુરક્ષા વધારવાનો અને વધતા તણાવને ઘટાડવાનો છે. વૈશ્વિક એનર્જી સપ્લાય માટે આ રૂટ અત્યંત મહત્વનો છે, કારણ કે ભારત સહિતના દેશો માટે તેલ અને ગેસની આયાતનો આ મુખ્ય માર્ગ છે.
ભારતીય માર્કેટ પર અસર
ભારત પોતાની જરૂરિયાતના મોટાભાગના ક્રૂડ ઓઈલની આયાત કરે છે. જો હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં અસ્થિરતા સર્જાય, તો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડના ભાવમાં ભારે ઉછાળો આવી શકે છે. આ વધારો ભારતના ઈમ્પોર્ટ બિલને મોટું નુકસાન કરી શકે છે, જેનાથી Current Account Deficit અને ભારતીય રૂપિયાના મૂલ્ય પર દબાણ વધવાની શક્યતા રહે છે.
કયા સેક્ટર પર રહેશે અસર?
આ સ્થિતિની સૌથી વધુ અસર ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) પર જોવા મળે છે, કારણ કે વધતા ખર્ચને ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડવો મુશ્કેલ બને છે. આ ઉપરાંત:
- એવિએશન સેક્ટર: ઈંધણના ભાવમાં વધારો એરલાઈન્સના નફાને સીધી અસર કરે છે.
- પેઇન્ટ્સ અને લોજિસ્ટિક્સ: આ ઉદ્યોગોમાં એનર્જી ખર્ચનો મોટો હિસ્સો હોવાથી તેમની પ્રોફિટબિલિટી ઘટી શકે છે.
હાલમાં ઈજિપ્ત અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચેના નવા રક્ષણાત્મક કરારોને જોતા ભૌગોલિક રાજકીય સ્થિતિ વધુ જટિલ બની રહી છે. રોકાણકારો માટે હવે જોવાનું એ રહેશે કે શું આ રાજદ્વારી પ્રયાસો ખરેખર યુદ્ધ જેવી સ્થિતિને ટાળી શકે છે કે કેમ. જ્યાં સુધી ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં સ્થિરતા નહીં આવે, ત્યાં સુધી ભારતીય માર્કેટમાં મેક્રો ઈકોનોમિક અનિશ્ચિતતા જળવાઈ રહેવાની શક્યતા છે.