શ્રીલંકા સરકારે ભારતમાં વસતા અંદાજે **90,000** તમિલ શરણાર્થીઓની સ્વૈચ્છિક ઘરવાપસી માટે એક નવું માળખું તૈયાર કર્યું છે. આ નવી પોલિસી હેઠળ, શરણાર્થીઓને કાયદાકીય મુક્તિ અને ઓળખ ચકાસણીની સુવિધા મળશે, જેથી તેઓ વર્ષો બાદ પોતાના વતન પરત ફરી શકે.
શ્રીલંકા સરકાર દ્વારા સત્તાવાર રીતે એક નવી વ્યવસ્થા શરૂ કરવામાં આવી છે, જે અંતર્ગત વર્ષોથી ભારતમાં આશરો લઈ રહેલા તમિલ શરણાર્થીઓ માટે સ્વૈચ્છિક વાપસીનો માર્ગ મોકળો થયો છે. કેબિનેટ દ્વારા મંજૂર કરાયેલી આ પોલિસી ખાસ કરીને એવા લોકો માટે છે જેઓ ગૃહયુદ્ધ દરમિયાન યોગ્ય દસ્તાવેજો વગર ભારત આવ્યા હતા. આ પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દાયકાઓથી શરણાર્થી શિબિરોમાં રહેતા હજારો પરિવારોને ગૌરવપૂર્ણ જીવન પાછું અપાવવાનો છે.
કાયદાકીય રાહત અને પ્રક્રિયા
આ યોજનાનો સૌથી મહત્વનો મુદ્દો એ છે કે મે 2009 પહેલા દેશ છોડીને ગયેલા લોકો હવે કોઈપણ કાયદાકીય દંડ કે ઈમિગ્રેશન એક્ટ-1948 હેઠળના કેસ વિના પરત ફરી શકશે. અરજીકર્તાઓએ ભારતમાં રહેલા શ્રીલંકન દૂતાવાસમાં પોતાની ઓળખ અને નાગરિકત્વ સાબિત કરવાનું રહેશે, જેના બદલામાં તેમને ટેમ્પરરી પાસપોર્ટ આપવામાં આવશે.
સુરક્ષા તપાસ (Security Screening)
દરેક અરજીની ચકાસણી સંરક્ષણ મંત્રાલય દ્વારા કરવામાં આવશે. સ્ટેટ ઇન્ટેલિજન્સ સર્વિસ દ્વારા થતી આ તપાસમાં ગંભીર ગુનાઓ જેવા કે રાજદ્રોહ કે હત્યાના કેસ ધરાવતા વ્યક્તિઓને બાકાત રાખવામાં આવશે. જેમને ક્લિયરન્સ મળશે, તેઓ કાયદેસર રીતે શ્રીલંકા પ્રવેશ કરી શકશે.
પડકારો અને ભવિષ્ય
જોકે સરકારે માળખું તૈયાર કર્યું છે, પરંતુ નિષ્ણાતો માને છે કે વ્યવહારુ મુશ્કેલીઓ યથાવત છે. ખાસ કરીને ભારતમાં જન્મેલા યુવા પેઢીના શરણાર્થીઓ માટે શ્રીલંકાના વાતાવરણમાં ભળવું, શિક્ષણની ડિગ્રીઓનું માન્યતા મેળવવી અને રોજગારી મેળવવી એ મોટા પડકારો છે. UNHCR આ પહેલને આવકારે છે, પરંતુ વાસ્તવિક સફળતા તો વતન પરત ફર્યા બાદ શરણાર્થીઓને મળતી સુવિધાઓ પર નિર્ભર રહેશે.