શ્રીલંકાના દરિયાકાંઠે ઈરાનના આશરે **20** ઓઈલ ટેન્કર્સ અટવાયેલા છે, જેના કારણે અમેરિકાના સેકન્ડરી સેન્ક્શન (Secondary Sanctions) નો ખતરો વધ્યો છે. જો કોઈ સ્થાનિક કંપની આ જહાજોને ઈંધણ કે પાણી જેવી સેવાઓ આપશે તો તેમણે અમેરિકી નાણાકીય સિસ્ટમથી દૂર થવાની તૈયારી રાખવી પડશે.
શ્રીલંકાના દક્ષિણ-પશ્ચિમ કિનારા નજીક આંતરરાષ્ટ્રીય જળસીમામાં ઊભેલા ઈરાની ઓઈલ ટેન્કર્સ હવે એક મોટો રાજદ્વારી અને આર્થિક પડકાર બની ગયા છે. આ ખાલી જહાજોમાં ખોરાક અને પાણી જેવી પાયાની જરૂરિયાતોની અછત હોવાના અહેવાલો છે, જેના પર અમેરિકી સત્તાવાળાઓ ચાંપતી નજર રાખી રહ્યા છે.
વેપાર અને નાણાકીય સિસ્ટમ પર જોખમ
અમેરિકાએ ફરી એકવાર સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો કોઈ સ્થાનિક સંસ્થા ઈરાની જહાજો સાથે વ્યવહાર કરશે, તો તેને 'સેકન્ડરી સેન્ક્શન' નો સામનો કરવો પડી શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે આવી કંપનીઓને અમેરિકી ડોલરમાં વ્યવહાર કરતા અટકાવવામાં આવી શકે છે, ગ્લોબલ બેંકો સાથેના તેમના સંબંધો તૂટી શકે છે અને તેઓ આંતરરાષ્ટ્રીય ધિરાણ મેળવવામાં નિષ્ફળ જઈ શકે છે.
શ્રીલંકા સરકારનો પક્ષ
શ્રીલંકાના વિદેશ મંત્રાલયનું કહેવું છે કે આ કોઈ એક દેશ સામેની કાર્યવાહી નથી, પરંતુ એક વૈશ્વિક નીતિનો ભાગ છે. સરકાર આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદ્રમાં પોતાની ફરજો નિભાવવા અને સ્થાનિક વેપારીઓને વૈશ્વિક નિયમોના ઉલ્લંઘનથી બચાવવા વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
તાલીમ અને કડક મોનિટરિંગ
સપ્ટેમ્બર 2026 માં, કોલંબો સ્થિત અમેરિકી દૂતાવાસે 40 થી વધુ શ્રીલંકન અધિકારીઓને તાલીમ આપી હતી. આ તાલીમનો ઉદ્દેશ્ય જહાજો દ્વારા કરવામાં આવતી છેતરપિંડી, જેમ કે આઈડેન્ટિફિકેશન સિસ્ટમ સાથે છેડછાડ કરીને ઓઈલના મૂળ સ્ત્રોતને છુપાવવાની પદ્ધતિઓને ઓળખવાનો હતો. માર્કેટ એક્સપર્ટ્સના મતે, આ વિસ્તારમાં વેપાર કરતા મેરીટાઈમ અને લોજિસ્ટિક્સ સેક્ટરના રોકાણકારો માટે આ એક ગંભીર સંકેત છે. કોઈપણ પ્રકારની નાની સેવા આપવી પણ હવે મોટી પેનલ્ટીને આમંત્રણ આપી શકે છે.