પ્રખ્યાત અર્થશાસ્ત્રી જેફ્રી સાક્સે ભારત અને ચીનને પરસ્પર સહયોગ વધારવા અપીલ કરી છે. નવી દિલ્હીમાં યોજાનાર BRICS સમિટ પહેલાં તેમણે US ડોલર પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા પર ભાર મૂક્યો છે, જે ગ્લોબલ ટ્રેડમાં મોટા ફેરફારના સંકેત છે.
અર્થશાસ્ત્રી જેફ્રી સાક્સે ભારત અને ચીન વચ્ચેના રાજદ્વારી અને આર્થિક સંબંધોમાં સુધારો લાવવાની હિમાયત કરી છે. તેમનું માનવું છે કે બંને દેશો વચ્ચેની મજબૂત ભાગીદારી વૈશ્વિક સ્તરે વધુ સ્થિર માળખું ઊભું કરવા માટે અનિવાર્ય છે. આ નિવેદન ૧૨-૧૩ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ના રોજ નવી દિલ્હીમાં યોજાનારી BRICS સમિટના થોડા દિવસો પહેલા આવ્યું છે.\n\nસાક્સના મતે, એશિયાની આ બે મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓ વચ્ચેનો તણાવ અમેરિકાને ફાયદો કરાવી રહ્યો છે. તેઓ માને છે કે ભારત અને ચીન એક થઈને અમેરિકાના એકપક્ષીય વિદેશી નિર્ણયોનો સામનો કરી શકે છે. રોકાણકારો માટે આ એક મહત્વનો વળાંક છે, કારણ કે 'ગ્લોબલ સાઉથ' પર વધતું ધ્યાન લાંબા ગાળાના આર્થિક પ્રવાહ અને વિદેશી મૂડીરોકાણની વ્યૂહરચના પર મોટી અસર પાડી શકે છે.\n\n### ડોલર પર નિર્ભરતા સામે પડકાર\n\nજેફ્રી સાક્સે વૈશ્વિક સ્તરે US ડોલરના વધતા ઉપયોગ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમણે ચેતવણી આપી છે કે ડોલરનો ઉપયોગ હવે ભૂ-રાજકીય હથિયાર તરીકે થઈ રહ્યો છે. આથી જ BRICS દેશો હવે સ્થાનિક કરન્સીમાં વેપાર કરવા માટે નવી સિસ્ટમ વિકસાવવા પર કામ કરી રહ્યા છે. આ પહેલથી આર્થિક પ્રતિબંધોનું જોખમ ઘટશે અને અમેરિકાની મૌદ્રિક નીતિઓની અસર પણ ઓછી થશે.\n\nજોકે, ભારત માટે આ રસ્તો એટલો સરળ નથી. ચીન સાથેના મોટા વેપાર ખાધ (Trade Deficit) ને કારણે સ્થાનિક કરન્સીમાં વેપાર કરવો પડકારજનક છે. આ માટે ભારતની સેન્ટ્રલ બેંકે ખૂબ જ મજબૂત આર્થિક નીતિઓ બનાવવી પડશે. આગામી BRICS સમિટમાં પેમેન્ટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને વૈશ્વિક સંસ્થાઓમાં પ્રતિનિધિત્વ અંગે ચર્ચા થવાની પૂરી શક્યતા છે, જેના પર માર્કેટની બાજ નજર રહેશે.