બિશ્કેક ખાતે યોજાયેલ SCO સમિટમાં પાકિસ્તાનના PM Shehbaz Sharif એ Indus Waters Treaty ને લઈને ભારત સામે આકરા પ્રહાર કર્યા છે. વર્ષ **2025** માં પહેલગામ આતંકી હુમલા બાદ ભારતે આ કરારને સસ્પેન્ડ કર્યો હતો, જેના કારણે ભૌગોલિક અનિશ્ચિતતા વધી છે.
બિશ્કેક ખાતે 1 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ આયોજિત શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઈઝેશન (SCO) સમિટમાં પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન Shehbaz Sharif એ પાણીના વિવાદને ફરીથી હવા આપી છે. તેમણે પાણીને આ ક્ષેત્રની 'જીવનરેખા' ગણાવતા, જળ સંસાધનોનો ઉપયોગ રાજકીય દબાણ માટે ન કરવાની ચેતવણી આપી હતી.
વિવાદનું મૂળ કારણ શું છે?
આ તણાવ પાછળ એપ્રિલ 2025 માં ભારત દ્વારા લેવાયેલો એક મોટો નિર્ણય જવાબદાર છે. પહેલગામમાં થયેલા આતંકી હુમલાના જવાબમાં ભારતે 1960 ના દાયકાના જળ-વહેંચણી કરારને અસ્થાયી રૂપે સ્થગિત (Abeyance) કરી દીધો છે. આ સાથે જ ભારતે Permanent Court of Arbitration (PCA) ના ચુકાદાને પણ નકારી કાઢ્યો છે, જેમાં કોર્ટે આ કરારને કાયદેસર અને અમલી ગણાવ્યો હતો. ભારતનું સ્પષ્ટ માનવું છે કે કોર્ટને સાર્વભૌમ નિર્ણયો પર સુનાવણી કરવાનો અધિકાર નથી.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના આ ગતિરોધને કારણે પ્રાદેશિક સુરક્ષાના સમીકરણો પર અસર પડી શકે છે. જોકે બંને દેશો વચ્ચે સીધો વેપાર મર્યાદિત છે, પરંતુ કુદરતી સંસાધનો પરની લડાઈને કારણે લાંબા ગાળાની અનિશ્ચિતતા સર્જાઈ શકે છે. રોકાણકારો ખાસ કરીને ડિફેન્સ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેક્ટર પર નજર રાખી રહ્યા છે, કારણ કે આ પ્રકારના વિવાદો ઘણીવાર બજેટ ફાળવણી અને સુરક્ષા ખર્ચમાં વધારો કરે છે.
ભવિષ્યની વ્યૂહરચના
Sharif એ આવનારા સમયમાં પાકિસ્તાનના SCO ચેરમેન પદ (2026-27) હેઠળ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, કનેક્ટિવિટી અને China-Pakistan Economic Corridor (CPEC) પર ભાર મૂકવાની વાત કરી છે. જોકે, જળ વિવાદના ઉકેલ માટે કોઈ સ્પષ્ટ રસ્તો ન દેખાતા, આગામી સમયમાં ઈસ્લામાબાદમાં યોજાનારી SCO નેતૃત્વ પરિવર્તનની બેઠક પર તમામની નજર રહેશે.