બિશ્કેકમાં આયોજિત ૨૬મી SCO સમિટમાં PM નરેન્દ્ર મોદીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે કોઈપણ કનેક્ટિવિટી પ્રોજેક્ટ દેશની અખંડિતતાનું સન્માન કરતું હોવું જોઈએ. આ નિવેદન ચીનની Belt and Road Initiative માટે મોટો પડકાર છે, જ્યારે ભારત હવે Chabahar Port અને INSTC પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે.
૧ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ બિશ્કેકમાં યોજાયેલી ૨૬મી શંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઈઝેશન (SCO) સમિટમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ભારતનો વ્યૂહાત્મક દ્રષ્ટિકોણ રજૂ કર્યો હતો. આ સમિટમાં સુરક્ષા, કનેક્ટિવિટી અને તકો પર મુખ્યત્વે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. પીએમ મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સમાં દેશની સાર્વભૌમત્વ અને અખંડિતતા સર્વોપરી છે. આ નિવેદનને ચીનના Belt and Road Initiative (BRI) અને ખાસ કરીને China-Pakistan Economic Corridor (CPEC) સામેના સ્પષ્ટ વિરોધ તરીકે જોવામાં આવે છે, જે ભારતની જમીન પરથી પસાર થાય છે.
વૈકલ્પિક ટ્રેડ કોરિડોરનું મહત્વ
ભારત હવે BRI ના વિકલ્પ તરીકે આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણોને અનુરૂપ પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરી રહ્યું છે. પીએમ મોદીએ ખાસ કરીને ઈરાનના ચાબહાર પોર્ટ અને International North-South Transport Corridor (INSTC) પર ભાર મૂક્યો છે. ભારતીય રોકાણકારો અને નિકાસકારો માટે આ કોરિડોર ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે, કારણ કે તે મધ્ય એશિયા અને રશિયા સુધી પહોંચવા માટે એક સુરક્ષિત અને ઝડપી લોજિસ્ટિક્સ માર્ગ પૂરો પાડે છે. જો આ પ્રોજેક્ટ્સ સમયસર પૂર્ણ થાય, તો વેપારમાં થતો ખર્ચ ઘટી શકે છે.
એનર્જી સુરક્ષા અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન
સમિટ દરમિયાન પશ્ચિમ એશિયાની અસ્થિરતા અને તેની ઊર્જા સુરક્ષા પર થતી અસર અંગે ગંભીર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) ભારતની ઊર્જા આયાત માટે એક અત્યંત સંવેદનશીલ પોઈન્ટ છે. મધ્ય પૂર્વમાં કોઈપણ સંઘર્ષ સીધો જ ક્રૂડ ઓઈલ અને ગેસના ભાવને અસર કરે છે, જેની સીધી અસર ભારતના ઈમ્પોર્ટ બિલ અને ફુગાવા (Inflation) પર પડે છે. મેન્યુફેક્ચરિંગ અને લોજિસ્ટિક્સ જેવી એનર્જી-ઈન્ટેન્સિવ સેક્ટર્સની નફાકારકતા જાળવી રાખવા માટે આ આંતરરાષ્ટ્રીય માર્ગોમાં સ્થિરતા અનિવાર્ય છે.