ડોનેત્સ્ક રિજનમાં યુદ્ધની ગંભીર સ્થિતિ અને લોજિસ્ટિક્સ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પરના હુમલાને કારણે વૈશ્વિક અનાજ અને એનર્જી સપ્લાય ખોરવાયો છે. ભારતીય રોકાણકારો માટે ક્રૂડ ઓઈલ અને એગ્રીકલ્ચરલ પ્રોડક્ટ્સના ભાવમાં વધારો ચિંતાનો વિષય બન્યો છે.
રશિયા-યુક્રેન સંઘર્ષ હવે વધુ આક્રમક તબક્કામાં પ્રવેશ્યો છે. ડોનેત્સ્ક વિસ્તારમાં 'ઓપરેશન વિવાલ્ડી' (Operation Vivaldi) અંતર્ગત ચાલી રહેલી લશ્કરી કાર્યવાહીએ ઈન્ડસ્ટ્રિયલ અને એનર્જી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મોટો ફટકો આપ્યો છે. આ વિકાસની સીધી અસર ગ્લોબલ માર્કેટ અને ભારતીય ઈકોનોમી પર જોવા મળી શકે છે.
ગ્લોબલ કોમોડિટી પર અસર
બ્લેક સી વિસ્તારમાં આવેલા ચોર્નોમોર્સ્ક (Chornomorsk) પોર્ટ સહિતના મુખ્ય લોજિસ્ટિક્સ હબ પર હુમલાઓ થયા છે. આ વિસ્તાર ઘઉં, મકાઈ અને સૂર્યમુખી તેલનો મોટો નિકાસકાર છે. સપ્લાય ચેઈનમાં અવરોધ આવવાથી ફૂડ કોમોડિટીના ભાવ ઊંચા રહી શકે છે, જેની સીધી અસર ભારતના ફુગાવા (Inflation) પર પડી શકે છે.
એનર્જી સુરક્ષા અને ક્રૂડ ઓઈલ
ડ્રોન હુમલાઓ હવે ફ્યુઅલ ડેપો અને ઈન્ડસ્ટ્રિયલ ફેસિલિટીઝ સુધી પહોંચ્યા છે. ક્રૂડ ઓઈલ માર્કેટ અત્યારે ખૂબ જ સંવેદનશીલ છે. ભારત તેની જરૂરિયાતનું મોટું ક્રૂડ ઓઈલ આયાત કરે છે, તેથી ગ્લોબલ માર્કેટમાં અસ્થિરતા ભારતની ટ્રેડ ડેફિસિટ (Trade Deficit) અને કરન્સી સ્ટેબિલિટી પર દબાણ લાવી શકે છે.
રોકાણકારોએ શું કરવું?
રોકાણકારોએ ત્રણ મુખ્ય બાબતો પર નજર રાખવી જોઈએ:
૧. ઇન્ટરનેશનલ ક્રૂડ ઓઈલ પ્રાઈસ ઇન્ડેક્સમાં આવતા ઉછાળા.
૨. એગ્રીકલ્ચરલ કોમોડિટી ઇન્ડેક્સમાં થતા ફેરફારો.
૩. ગ્લોબલ શિપિંગ રેટ્સ અને લોજિસ્ટિક્સ ઈન્સ્યોરન્સ પ્રીમિયમ.
આ ભૌગોલિક રાજકીય સ્થિતિ (Geopolitical factors) RBI ના ફુગાવાના આઉટલુકને પણ પ્રભાવિત કરી શકે છે, કારણ કે સપ્લાય-સાઇડ શોક્સને કારણે મધ્યસ્થ બેંકોએ તેમના વ્યાજ દરો અંગેના નિર્ણયોમાં ફેરફાર કરવો પડી શકે છે.