રશિયાએ તાલીબાન અને ભારત સહિતના પ્રાદેશિક દેશો સાથે હાઈ-લેવલ વાતચીત કરી છે. આ બેઠકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સુરક્ષા અને મધ્ય એશિયામાં NATO ની હાજરીને રોકવાનો છે, જેની સીધી અસર ભારતના ઈન્ટરનેશનલ નોર્થ-સાઉથ ટ્રાન્સપોર્ટ કોરિડોર (INSTC) પર પડી શકે છે.
મોસ્કોમાં યોજાઈ મોટી બેઠક
ગત 5 ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજ મોસ્કોમાં એક મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજાઈ હતી, જેમાં તાલીબાન સરકાર, ભારત, ચીન, ઈરાન અને પાકિસ્તાનના પ્રતિનિધિઓ સામેલ થયા હતા. રશિયાએ 2025 માં તાલીબાન સરકારને સત્તાવાર માન્યતા આપી હતી અને તેમને પ્રતિબંધિત આતંકવાદી સંગઠનોની યાદીમાંથી દૂર કર્યા હતા, જે આ નવી વ્યૂહરચનાનો જ એક ભાગ છે.
NATO નો વિરોધ અને રશિયાનું સ્ટેન્ડ
રશિયાના વિદેશ મંત્રી સર્ગેઈ લાવરોવે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અફઘાનિસ્તાન કે તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં NATO નું કોઈપણ સૈન્ય ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સ્વીકાર્ય નથી. રશિયા આ રીતે પશ્ચિમી દેશોના પ્રભાવને રોકીને પ્રાદેશિક મધ્યસ્થી તરીકે પોતાની પકડ મજબૂત કરવા માંગે છે.
ભારતીય રોકાણકારો અને વેપાર પર અસર
ભારત માટે આ ગતિવિધિઓ International North-South Transport Corridor (INSTC) માટે ચિંતાનો વિષય છે. આ કોરિડોર ભારતને ઈરાન અને મધ્ય એશિયા થઈને રશિયા અને યુરોપ સાથે જોડે છે. જો આ પ્રદેશમાં અસ્થિરતા વધે, તો:
- ઈન્સ્યોરન્સ ખર્ચમાં વધારો: સુરક્ષા જોખમોને કારણે શિપિંગ ઈન્સ્યોરન્સ મોંઘો થઈ શકે છે.
- સપ્લાય ચેઈનમાં વિક્ષેપ: ઉર્જા અને કોમોડિટીની અવરજવર ખોરવાઈ શકે છે.
- ડિલિવરીમાં વિલંબ: સરહદી તણાવને કારણે સામાન પહોંચવામાં મોડું થઈ શકે છે.
રોકાણકારો માટે શું છે સંકેત?
આ કોઈ એક શેર સાથે જોડાયેલ ઘટના નથી, પરંતુ તે મેક્રો-ઈકોનોમિક સ્થિતિને અસર કરે છે. જો મોસ્કોની આ પહેલથી પ્રદેશમાં શાંતિ જળવાઈ રહે, તો ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સને વેગ મળી શકે છે. પરંતુ જો પશ્ચિમી દેશો સાથેનો તણાવ અને આંતરિક સુરક્ષાના જોખમો વધશે, તો વેપારના ખર્ચમાં ભારે વોલેટિલિટી (Volatility) જોવા મળી શકે છે. હાલમાં રોકાણકારોએ INSTC ની સ્થિતિ અને પ્રાદેશિક સુરક્ષા અહેવાલો પર નજર રાખવી અનિવાર્ય છે.