નવી દિલ્હીમાં આયોજિત BRICS બિઝનેસ ફોરમમાં રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, **30,000** થી વધુ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધો હોવા છતાં રશિયાનું અર્થતંત્ર સતત વિકાસ કરી રહ્યું છે. તેમણે ભારત સાથેના દ્વિપક્ષીય વેપારને **2030** સુધીમાં **$100 અબજ** સુધી પહોંચાડવાનો મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંક જાહેર કર્યો છે.
નવી દિલ્હીમાં શુક્રવારે યોજાયેલા BRICS બિઝનેસ ફોરમને સંબોધતા રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને જણાવ્યું કે રશિયા સામે જે રીતે આર્થિક પ્રતિબંધોનો મારો ચલાવવામાં આવ્યો છે, તે વિશ્વમાં અભૂતપૂર્વ છે. પુતિનના મતે, આટલા મોટા દબાણ છતાં છેલ્લા 3 વર્ષમાં રશિયાના ઇકોનોમિક ઇન્ડિકેટર્સ વૈશ્વિક સરેરાશ કરતા સારા રહ્યા છે.
તેમણે પશ્ચિમી દેશોની આર્થિક નીતિઓની આકરી ટીકા કરતા કહ્યું કે સેકન્ડરી સેન્ક્શન અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પરના હુમલાઓ વૈશ્વિક વેપાર માટે અત્યંત નુકસાનકારક છે. હાલના વૈશ્વિક માહોલમાં જ્યારે સપ્લાય ચેઈન અને એનર્જી પ્રાઇસમાં અસ્થિરતા છે, ત્યારે રશિયા પોતાની આર્થિક નીતિઓ બદલવા મક્કમ છે.
ભારત-રશિયા વેપારના નવા સમીકરણો
ભારત અને રશિયા વચ્ચેના સંબંધોના નવા આયામો ચર્ચાનો વિષય બન્યા છે. નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માં બંને દેશો વચ્ચેનો વેપાર આશરે $70 અબજ રહ્યો હતો, જેને 2030 સુધીમાં $100 અબજ સુધી લઈ જવાનું આયોજન છે. ભારત માટે રશિયા ક્રૂડ ઓઈલનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે, પરંતુ હવે બંને દેશો એવિએશન, ન્યુક્લિયર એનર્જી, માઈનિંગ અને આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ જેવા સેક્ટરમાં પણ ઊંડાણપૂર્વક કામ કરવા માંગે છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી અને જોખમો
જોકે સત્તાવાર આંકડાઓ આશાસ્પદ લાગે છે, પરંતુ વાસ્તવિકતા જટિલ છે. જુલાઈ 2026 માં યુરોપિયન યુનિયન દ્વારા લાદવામાં આવેલા 21મા પેકેજ સહિતના પ્રતિબંધો હજુ પણ રશિયાના ફાઈનાન્શિયલ સેક્ટર અને ઓઈલ ટેન્કર્સ પર દબાણ બનાવી રહ્યા છે. ભારતીય કંપનીઓ માટે સૌથી મોટું જોખમ 'સેકન્ડરી સેન્ક્શન'નું છે. જો કોઈ કંપની રશિયા સાથે ઘનિષ્ઠ વેપાર જાળવી રાખે છે, તો તેને વૈશ્વિક બજારોમાં મુશ્કેલી પડી શકે છે.
શું મોનિટર કરવું જોઈએ?
BRICS દેશો હવે એવી પેમેન્ટ સિસ્ટમ વિકસાવવા પર કામ કરી રહ્યા છે જે પશ્ચિમી નેટવર્કથી સ્વતંત્ર હોય. રોકાણકારોએ આ નવી પેમેન્ટ મિકેનિઝમ અને બંને દેશો વચ્ચેના નવા વેપાર કરારો પર નજર રાખવી જોઈએ, કારણ કે આ બાબતો જ ભવિષ્યના એનર્જી સપ્લાય અને ઈન્ડસ્ટ્રીયલ ગ્રોથને નક્કી કરશે.