પાકિસ્તાને વર્ષ **2025** માં ભારત દ્વારા કરવામાં આવેલા સિંધુ જળ સંધિ (Indus Waters Treaty) ના સસ્પેન્શનનો ફરી એકવાર વિરોધ નોંધાવ્યો છે. હાલમાં આ મુદ્દો સંપૂર્ણપણે રાજદ્વારી છે અને ભારતીય શેરબજાર કે કંપનીઓની કામગીરી પર તેની કોઈ સીધી અસર જોવા મળી નથી.
વિવાદની શરૂઆત અને વર્તમાન સ્થિતિ
વર્ષ 1960 માં વર્લ્ડ બેંક (World Bank) ની મધ્યસ્થતામાં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે સિંધુ જળ સંધિ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. જોકે, એપ્રિલ 2025 માં પહેલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારતે આ સંધિ સ્થગિત કરવાનો કડક નિર્ણય લીધો હતો. ઓક્ટોબર 2026 સુધી પહોંચતા, પાકિસ્તાને ફરીથી આ નિર્ણયને નકાર્યો છે.
કોર્ટ ઓફ આર્બિટ્રેશનનો ચુકાદો
ઓગસ્ટ 2026 માં હેગ સ્થિત પરમેનન્ટ કોર્ટ ઓફ આર્બિટ્રેશન (Permanent Court of Arbitration) એ જણાવ્યું હતું કે આ સંધિ કાયદેસર રીતે બંધનકર્તા છે અને તેને એકતરફી રીતે સ્થગિત કરી શકાય નહીં. જોકે, ભારતે સ્પષ્ટપણે આ ચુકાદાને ફગાવી દીધો છે અને કહ્યું છે કે ટ્રિબ્યુનલ પાસે આ બાબતે સુનાવણી કરવાની કોઈ સત્તા નથી.
બજાર પર શું અસર પડશે?
રોકાણકારો માટે મહત્વની વાત એ છે કે આ સમાચારની કોઈ પણ લિસ્ટેડ ભારતીય કંપનીઓ પર કોઈ સીધી અસર નથી. કોઈ પણ એક્સચેન્જ ફાઇલિંગ કે સેક્ટર લેવલ પર હલચલ જોવા મળી નથી. હાલમાં ભારત પાસે નદીના પાણીના પ્રવાહને મોટા પાયે બદલવા માટે જરૂરી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, જેવા કે મોટા ડેમ અને નહેરોનો અભાવ છે, તેથી ટૂંકા ગાળામાં કૃષિ કે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેક્ટર પર તેની કોઈ ખાસ અસરની શક્યતા ઓછી છે.
આ સમગ્ર મામલો અત્યારે માત્ર રાજદ્વારી અને કાયદાકીય સ્તરે જ સીમિત છે, જે જીઓ-પોલિટિકલ રિસ્ક તરીકે ગણી શકાય, પરંતુ શેરબજાર માટે તે હાલમાં કોઈ મોટું જોખમ નથી.
