મધ્ય પૂર્વમાં સુરક્ષાના જોખમોને પગલે અમેરિકાએ ડિપ્લોમેટિક સ્ટાફ ઘટાડ્યો છે. આ ભૌગોલિક રાજકીય તણાવથી ગ્લોબલ એનર્જી સપ્લાય પર અસર પડતા ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં અસ્થિરતા આવવાની શક્યતા છે, જે ભારતીય એનર્જી અને લોજિસ્ટિક્સ સેક્ટર માટે ચિંતાનો વિષય છે.
અમેરિકાના ઇન્ટેલિજન્સ અધિકારીઓએ મધ્ય પૂર્વમાં તેમના કર્મચારીઓ સામે સુરક્ષાના ગંભીર જોખમો હોવાની ચેતવણી જાહેર કરી છે. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે સાઉદી અરેબિયા, કતાર, UAE, ઈરાક અને ઈઝરાયેલ જેવા દેશોમાં સ્થિત મિશનમાંથી બિન-જરૂરી સ્ટાફને ઘટાડવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી દીધી છે.
આ આખો મામલો 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' (Strait of Hormuz) ની નજીક વધી રહેલી અસ્થિરતા સાથે જોડાયેલો છે, જે ક્રૂડ ઓઈલના પરિવહન માટે વિશ્વનો સૌથી મહત્વનો માર્ગ ગણાય છે. આ રૂટ પર કોઈપણ પ્રકારની અવરોધ કે તણાવની સીધી અસર એનર્જી પ્રાઈસ પર પડે છે. ભારત તેની મોટાભાગની ક્રૂડ ઓઈલની જરૂરિયાત આયાત કરતું હોવાથી, આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવમાં વધારો થતા દેશના ટ્રેડ ડેફિસિટ (Trade Deficit) અને ફુગાવા (Inflation) પર દબાણ વધી શકે છે.
ભારતીય માર્કેટ પર કેવી થશે અસર?
રોકાણકારો ખાસ કરીને ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ જેવી કે Indian Oil Corporation, BPCL, અને HPCL પર નજર રાખી રહ્યા છે. ક્રૂડના ભાવમાં ભારે ઉતાર-ચઢાવ વખતે આ કંપનીઓ માટે માર્જિન જાળવી રાખવું મુશ્કેલ બને છે. બીજી તરફ, ONGC અને Oil India જેવી અપસ્ટ્રીમ કંપનીઓના પ્રોફિટ પર ગ્લોબલ પ્રાઈસ સ્વિંગ અને સરકારી પોલિસીની અસર જોવા મળી શકે છે.
માત્ર એનર્જી જ નહીં, પણ લોજિસ્ટિક્સ સેક્ટરમાં પણ આ તણાવની આડઅસર પડી શકે છે. જો શિપિંગ રૂટ પર યુદ્ધનું જોખમ વધે તો વીમા પ્રીમિયમ અને ફ્રેઈટ રેટ (Freight Rates) માં વધારો થઈ શકે છે, જે કંપનીઓના માર્જિનને અસર કરી શકે છે. હાલમાં માર્કેટના ખેલાડીઓ Brent crude index માં થતા ફેરફારો પર ચાંપતી નજર રાખી રહ્યા છે.