નેપાળમાં ગ્લેશિયર ફ્લડને કારણે સર્જાયેલી તારાજીમાં દેશના GDP ના **10%** જેટલું નુકસાન થયું છે અને **1,450** થી વધુ લોકોના મૃત્યુ થયા છે. નેપાળ સરકાર હવે લોન લેવાને બદલે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ગ્રાન્ટ-આધારિત આર્થિક સહાયની માંગ કરી રહી છે.
આર્થિક સંકટ અને મદદની માંગ
નેપાળ સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વિનાશક કુદરતી હોનારત બાદ હવે વધુ દેવું (Debt) લેવું દેશના અર્થતંત્ર માટે જોખમી છે. ઓગસ્ટના અંતમાં ચીન સરહદ નજીક આવેલી આ હોનારતમાં દેશનું અર્થતંત્ર ધ્વસ્ત થઈ ગયું છે. સરકાર હવે એવા ફંડિંગની શોધમાં છે જે ગ્રાન્ટ (Grant) સ્વરૂપે હોય, જેથી દેશના બેલેન્સ શીટ પર વધારાનું ભારણ ન આવે.
વર્લ્ડ બેંકની મદદ અને રિકન્સ્ટ્રક્શન
વર્લ્ડ બેંક દ્વારા હાલમાં $170 મિલિયન ની ઈમરજન્સી ફાઈનાન્સિંગ મંજૂર કરવામાં આવી છે, પરંતુ નેપાળની સરકાર માને છે કે માત્ર આટલી રકમ પૂરતી નથી. રસ્તાઓ, શાળાઓ અને રહેણાંક મકાનોના નવનિર્માણ માટે વિશાળ મૂડીની જરૂર છે, જે લોનના મોડલને બદલે ગ્રાન્ટથી જ શક્ય છે.
ભારત અને ચીન સાથે મળીને મોનિટરિંગની તૈયારી
આ હોનારતે હિમાલય ક્ષેત્રમાં ક્લાઈમેટ રિસ્ક મેનેજમેન્ટ માટે નવી રણનીતિની જરૂરિયાત ઊભી કરી છે. નેપાળે ભારત અને ચીન સાથે મળીને એક 'Shared Himalayan Framework' બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ પ્લાન હેઠળ:
- ગ્લેશિયર લેક્સનું સેટેલાઈટ દ્વારા મોનિટરિંગ.
- અર્લી-વોર્નિંગ પ્રોટોકોલ્સનું સ્ટાન્ડર્ડાઈઝેશન.
- સીમાપાર ડેટા શેરિંગ જેથી ભવિષ્યમાં જાન-માલનું નુકસાન ટાળી શકાય.
હાલમાં 6,000 થી વધુ લોકો લાપતા છે અને સર્ચ ઓપરેશન ચાલુ છે. આર્થિક મોરચે હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય નેપાળની આ માંગણીને કેટલી ગંભીરતાથી લે છે તેના પર રોકાણકારો અને વૈશ્વિક નિષ્ણાતોની નજર છે.