મધ્ય પૂર્વમાં ભૌગોલિક રાજકીય અસ્થિરતા વધી છે. સાઉદી અરેબિયામાં એરિયલ એલર્ટ અને તુર્કી દ્વારા ઈરાનની Bank Mellat નું લાયસન્સ રદ કરવાના નિર્ણયથી ગ્લોબલ એનર્જી સપ્લાય ચેઈન પર અનિશ્ચિતતાના વાદળો છવાયા છે.
મધ્ય પૂર્વમાં વધતો જતો તણાવ
મધ્ય પૂર્વમાં ઉદ્ભવેલી વર્તમાન પરિસ્થિતિને કારણે ગ્લોબલ માર્કેટ અને એનર્જી સપ્લાય ચેઈન માટે ફરી એકવાર અનિશ્ચિતતા ઊભી થઈ છે. સાઉદી અરેબિયામાં સંભવિત ખતરાને ધ્યાનમાં રાખીને રાજધાની સહિત અનેક વિસ્તારોમાં ઈમરજન્સી એરિયલ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. હુથી બળવાખોરો સાથેના તણાવ વચ્ચે સુરક્ષાના આ મુદ્દાઓ રોકાણકારો માટે ચિંતાનો વિષય બન્યા છે, કારણ કે આ ક્ષેત્રની સ્થિરતા વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા માટે અત્યંત મહત્વની છે.
તુર્કીનો મોટો નિર્ણય
એક તરફ સુરક્ષાના પડકારો છે, તો બીજી તરફ આર્થિક મોરચે પણ ઈરાન પર દબાણ વધ્યું છે. તુર્કીની Banking Regulation and Supervision Agency એ ઈરાનની સરકારી Bank Mellat નું ઈસ્તંબુલ સ્થિત ઓપરેટિંગ લાયસન્સ રદ કરી દીધું છે. આ નિર્ણય અમેરિકી ટ્રેઝરી વિભાગ દ્વારા લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વધી રહેલી તપાસને પગલે લેવામાં આવ્યો છે. આ પગલાથી ઈરાન માટે એક મહત્વપૂર્ણ આર્થિક માર્ગ બંધ થઈ ગયો છે.
ઈકોનોમિક ઈમ્પેક્ટ અને ટ્રેડ રૂટ્સ
આ ગંભીર ઘટનાક્રમની અસર પાકિસ્તાન સહિતના પડોશી દેશોમાં પણ જોવા મળી રહી છે, જ્યાં વ્યાપારી શિપિંગ લેન અને એનર્જી લાઈન્સની સુરક્ષાને લઈને ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. જો દરિયાઈ માર્ગોમાં અવરોધ આવે, તો શિપિંગ વીમા પ્રીમિયમ અને નૂર ખર્ચમાં વધારો થવાની પૂરી શક્યતા છે, જેની સીધી અસર ચીજવસ્તુઓના ભાવ પર પડી શકે છે.
હવે રોકાણકારોની નજર ગ્લોબલ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પર છે. મધ્ય પૂર્વના ઘટનાક્રમ પ્રત્યે ઓઈલ માર્કેટ ખૂબ જ સંવેદનશીલ હોવાથી, આગામી સમયમાં શિપિંગ પ્રોટોકોલ્સમાં થતા ફેરફારો અને ઓઈલ ઉત્પાદક દેશોની પ્રતિક્રિયા પર બજારનું ખાસ ધ્યાન રહેશે.