મધ્ય પૂર્વમાં વધતા ભૌગોલિક તણાવને કારણે 'Strait of Hormuz' માં શિપિંગ ખોરવાઈ ગયું છે, જેનાથી ટેન્કરના ભાડાં આસમાને પહોંચ્યા છે. ભારતીય રોકાણકારો માટે આ સ્થિતિ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અને મોંઘવારીના દ્રષ્ટિએ ગંભીર જોખમ ઉભું કરી રહી છે.
શિપિંગ ખર્ચમાં મોટો ઉછાળો
મધ્ય પૂર્વમાં વધતા ભૌગોલિક તણાવની અસર હવે ગ્લોબલ શિપિંગ રૂટ્સ પર સ્પષ્ટપણે જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને 'Strait of Hormuz', જે વિશ્વના તેલ અને ગેસ પુરવઠા માટે એક મુખ્ય માર્ગ છે, ત્યાં ટ્રાફિકમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. પરિસ્થિતિ એટલી ગંભીર છે કે કેટલીક રૂટ્સ પર ટેન્કરનું દૈનિક ભાડું $650,000 સુધી પહોંચી ગયું છે. આ લોજિસ્ટિકલ ખર્ચ વધવાને કારણે ગ્લોબલ એનર્જી માર્કેટમાં પણ ભારે અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે.
Banque Misr પર અમેરિકાના પ્રતિબંધો
પ્રાદેશિક અસ્થિરતા વચ્ચે અમેરિકાએ કડક વલણ અપનાવ્યું છે. US Treasury એ ઈરાન સાથે જોડાયેલી નાણાકીય સંસ્થાઓ પર લગામ કસવાનું શરૂ કર્યું છે. આ અંતર્ગત, Banque Misr ની UAE શાખાઓની અમેરિકન નાણાકીય સિસ્ટમમાં એક્સેસ રદ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે. આરોપ છે કે આ બેંકે 2024 થી 2026 દરમિયાન ઈરાની નેટવર્ક માટે અંદાજે $1.8 અબજ ના વ્યવહારો કરવામાં મદદ કરી હતી.
ભારતીય માર્કેટ પર અસર
ભારત તેના ક્રૂડ ઓઈલની જરૂરિયાત માટે મોટાભાગે મધ્ય પૂર્વ પર નિર્ભર છે. જો આ તણાવ લાંબો સમય ચાલશે, તો ગ્લોબલ ઓઈલ પ્રાઈસમાં વધારો થવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે. આનાથી ભારતનું ઈમ્પોર્ટ બિલ વધશે, જે કરન્ટ એકાઉન્ટ ડેફિસિટ (CAD) પર દબાણ લાવશે અને ઘરઆંગણે મોંઘવારીમાં પણ વધારો કરી શકે છે.
રશિયા-ઈરાનનો નવો પ્લાન
બીજી તરફ, આ રૂટ્સને બાયપાસ કરવા માટે રશિયા અને ઈરાન વચ્ચે અઝરબૈજાન થઈને નેચરલ ગેસ સપ્લાયના નવા સોદા અંગે વાતચીત ચાલી રહી છે. જોકે, આ પ્રોજેક્ટ માટે મોટું રોકાણ અને લાંબા ગાળાના સમયની જરૂર છે, તેથી હાલમાં રોકાણકારોએ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ, શિપિંગના સમાચાર અને ઈન્સ્યોરન્સ પ્રીમિયમ પર નજર રાખવી ખૂબ જરૂરી છે.