વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે રશિયા સાથેની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને મજબૂત ગણાવી છે. ભારતીય અર્થતંત્ર માટે આ સંબંધ એનર્જી સિક્યુરિટી અને ટ્રેડ ડાયવર્સિફિકેશન માટે મહત્વનો છે.
વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે ભારત અને રશિયા વચ્ચેના વર્ષો જૂના સંબંધોને ફરીથી મહત્વના ગણાવ્યા છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારતની વિદેશ નીતિ કોઈ બાહ્ય દબાણ હેઠળ નહીં, પરંતુ રાષ્ટ્રીય હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવે છે. ઓક્ટોબર 2026 ની શરૂઆતમાં, તેમણે 1971 ના સંઘર્ષ જેવા ભૂતકાળના કટોકટીના સમયમાં રશિયા તરફથી મળેલી મદદને યાદ કરી હતી.
આર્થિક મહત્વ અને એનર્જી સિક્યુરિટી
ભારત માટે રશિયા સાથેના સંબંધો માત્ર સંરક્ષણ સુધી સીમિત નથી, પરંતુ તે એનર્જી અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે પણ મહત્વના છે. રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલની આયાત ભારતની એનર્જી સિક્યુરિટીનો મુખ્ય ભાગ છે. સસ્તું ઈંધણ મેળવીને ભારત મોંઘવારી પર કાબૂ મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, જેની સીધી અસર સ્થાનિક ઉદ્યોગો અને ગ્રાહકો પર પડે છે.
આ ઉપરાંત, બંને દેશો વચ્ચે ચેન્નાઈ-વ્લાદિવોસ્તોક મેરીટાઇમ કોરિડોર પર કામ ચાલી રહ્યું છે, જે વેપાર માટે નવા દરવાજા ખોલશે. યુરેશિયન ઇકોનોમિક યુનિયન સાથે ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (FTA) ની સંભાવનાઓ પણ તપાસવામાં આવી રહી છે.
જીઓપોલિટિકલ રિસ્ક અને પડકારો
જોકે, પશ્ચિમી દેશો (અમેરિકા અને યુરોપ) ભારત અને રશિયાના ગાઢ સંબંધો પર બાજ નજર રાખી રહ્યા છે. યુક્રેન સંઘર્ષને કારણે આ સંબંધો એક મુશ્કેલ રાજદ્વારી સંતુલન બની ગયા છે. આ સિવાય, રશિયન સેનામાં ભારતીય નાગરિકોની ભરતીના મુદ્દાએ પણ રાજદ્વારી તણાવ પેદા કર્યો છે, જેને ભારત સરકાર ઉકેલવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
રોકાણકારો અને બિઝનેસ જગતે આગામી સમયમાં ગ્લોબલ ટ્રેડ રેગ્યુલેશન અને સેકન્ડરી સેન્ક્શન જેવા જોખમો પર ખાસ ધ્યાન રાખવું પડશે, જે વૈશ્વિક નાણાકીય વ્યવહારોને અસર કરી શકે છે.