ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના વધતા તણાવને કારણે વૈશ્વિક માર્કેટમાં ગરમાવો આવ્યો છે. ઈરાને યુએસ નૌકાદળ પર મિસાઈલ હુમલો કરતા બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ **$98** પ્રતિ બેરલની સપાટી તરફ આગળ વધી રહ્યા છે, જે ભારતીય રોકાણકારો અને ઓઈલ કંપનીઓ માટે મોટું જોખમ છે.
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો દરિયાઈ વિવાદ વધુ વણસ્યો છે. સોમવારે ઈરાન દ્વારા યુએસ નેવીના જહાજો પર બેલેસ્ટિક મિસાઈલોનો બીજો રાઉન્ડ છોડવામાં આવ્યો હતો. જોકે કોઈ જાનહાનિના અહેવાલ નથી, પરંતુ જવાબી કાર્યવાહીમાં અમેરિકી સેનાએ ઈરાન સાથે જોડાયેલા ત્રણ ટેન્કર્સ - M/T Downy, M/T Stark 1, અને M/T Kylo ને કાયમી ધોરણે નિષ્ક્રિય કરી દીધા છે.
ઊર્જા સુરક્ષા સામે મોટો ખતરો
હોરમૂઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) પાસે ઈરાને મેરીટાઇમ એક્સક્લુઝન ઝોન બનાવવાની ધમકી આપી છે, જે વિશ્વના ઓઈલ સપ્લાય માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ રૂટ છે. આ ભૌગોલિક તણાવને કારણે 8 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ઉછળીને $98 પ્રતિ બેરલની નજીક પહોંચી ગયા છે.
ભારતીય અર્થતંત્ર પર શું અસર થશે?
ભારત તેની ક્રૂડ ઓઈલની મોટાભાગની જરૂરિયાત આયાત દ્વારા પૂરી કરે છે. ક્રૂડના ભાવ વધવાથી આયાત બિલમાં સીધો વધારો થશે, જેની અસર રૂપિયાના મૂલ્ય અને કરંટ એકાઉન્ટ ડેફિસિટ (CAD) પર પડશે. આ ઉપરાંત, વધતી મોંઘવારીને કારણે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) માટે વ્યાજ દરો ઘટાડવાની જગ્યા મર્યાદિત બની શકે છે.
કયા સેક્ટર્સમાં રહેશે દબાણ?
- OMCs (ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ): જો કંપનીઓ વધતા ભાવનો બોજ ગ્રાહકો પર નાખી ન શકે તો તેમના માર્જિન પર અસર પડશે.
- એવિએશન અને ટ્રાન્સપોર્ટ: ઈંધણનો મોટો ખર્ચ ધરાવતી આ કંપનીઓના ઓપરેટિંગ કોસ્ટ વધી શકે છે.
- પેઇન્ટ અને કેમિકલ: આ ઉદ્યોગોમાં પેટ્રોલિયમ ડેરિવેટિવ્ઝનો કાચા માલ તરીકે ઉપયોગ થાય છે, જે તેમની પ્રોફિટેબિલિટી ઘટાડી શકે છે.