ઈરાનમાં નવા સુપ્રીમ લીડર Mojtaba Khamenei ના નેતૃત્વમાં સત્તાનું કેન્દ્રીકરણ થયું છે. આ રાજકીય બદલાવ બાદ પર્શિયન ગલ્ફમાંથી ઓઈલ સપ્લાય ખોરવાવાની આશંકા વચ્ચે ભારત માટે એનર્જી કોસ્ટ વધવાનું જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે.
ઈરાનમાં ફેબ્રુઆરી 2026 માં Ayatollah Ali Khamenei ના નિધન બાદ દેશનું રાજકીય માળખું સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયું છે. નવા સુપ્રીમ લીડર Mojtaba Khamenei એ સત્તાની લગામ સંભાળતા જ સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં મોટા ફેરફારો કર્યા છે. આ સરકારમાં મિલિટરી હાર્ડ-લાઈનર્સને સુરક્ષા કાઉન્સિલ જેવા મહત્વના પદો પર બેસાડવામાં આવ્યા છે, જે દર્શાવે છે કે ઈરાન હવે વધુ આક્રમક રણનીતિ અપનાવી રહ્યું છે.
ગ્લોબલ એનર્જી માર્કેટ પર અસર
આ આક્રમક વલણને કારણે ગ્લોબલ રોકાણકારોમાં ચિંતાનો માહોલ છે. ઈરાન પર્શિયન ગલ્ફમાં ઓઈલ સપ્લાયનો મુખ્ય ખેલાડી છે અને તેમણે ઈન્ટરનેશનલ પ્રેશર વધશે તો ઓઈલ સપ્લાય ખોરવી નાખવાની ચીમકી આપી છે. ખાસ કરીને 'Strait of Hormuz' દુનિયાના ઓઈલ ટ્રાન્સપોર્ટ માટે મહત્વનો માર્ગ છે. જો ત્યાં કોઈ પણ પ્રકારનો અવરોધ આવે અથવા ટેન્કરના વીમા પ્રીમિયમમાં વધારો થાય, તો ગ્લોબલ માર્કેટમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળી શકે છે.
ભારતીય રોકાણકારોએ કેમ સાવધ રહેવું?
ભારત પોતાની ક્રૂડ ઓઈલની જરૂરિયાત માટે મોટાભાગે આયાત પર નિર્ભર છે. ક્રૂડના ભાવ વધે એટલે ભારતનું ઈમ્પોર્ટ બિલ સીધું વધે છે, જેની અસર દેશના કરન્સી (Rupee) પર પડે છે અને મોંઘવારી વધે છે. ખાસ કરીને ઓટોમોટિવ, કેમિકલ અને લોજિસ્ટિક્સ સેક્ટરની કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર આ ભાવવધારાની સીધી નકારાત્મક અસર પડી શકે છે.
રોકાણકારોએ શું મોનિટર કરવું?
આગામી સમયમાં રોકાણકારોએ મુખ્યત્વે ત્રણ બાબતો પર નજર રાખવી જોઈએ:
- ક્રૂડ ઓઈલના વૈશ્વિક ભાવ: બજારમાં આવતી દરેક હલચલ સીધી કિંમતોમાં રિફ્લેક્ટ થશે.
- શિપિંગ વીમા દર: ટેન્કરો માટે વધતા ઈન્સ્યોરન્સ રેટ એ સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ હોવાનું મોટું સંકેત છે.
- ગ્લોબલ પોલિસી સ્ટેટમેન્ટ: વૈશ્વિક નેતાઓ અને પોલિસીમેકર્સના નિવેદનોથી આ તણાવ કેટલો લાંબો ચાલશે તેનો અંદાજ આવી શકશે.