ચાબહાર પોર્ટ: અમેરિકાના પ્રતિબંધોથી બચવા ભારતની મોટી ચાલ, ઈરાની કંપનીને હિસ્સો વેચવાની તૈયારી

યુએસ સેંક્શન્સ ટાળવા માટે હિસ્સો વેચાણ

આયોજન મુજબ, ઇન્ડિયા પોર્ટ્સ ગ્લોબલ લિમિટેડ (IPGL) તેના ચાબહાર ફ્રી ઝોનમાં આવેલ યુનિટ, ઇન્ડિયા પોર્ટ્સ ગ્લોબલ ચાબહાર ફ્રી ઝોન (IPGCFZ) માં પોતાનો હિસ્સો એક સ્થાનિક ઈરાની કંપનીને વેચશે. આ પગલાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે પોર્ટનું સંચાલન અમેરિકાના સંભવિત પ્રતિબંધોની ઝપેટમાં ન આવે.

વ્યૂહાત્મક મહત્વ અને રોકાણ

ભારતે આ પોર્ટના વિકાસ અને આધુનિકીકરણ માટે લગભગ $120 મિલિયન નું રોકાણ કર્યું છે. ચાબહાર પોર્ટ ભારત માટે ખુબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તે પાકિસ્તાનને બાયપાસ કરીને અફઘાનિસ્તાન અને મધ્ય એશિયા સુધી પહોંચવાનો માર્ગ પૂરો પાડે છે. તે ઇન્ટરનેશનલ નોર્થ-સાઉથ ટ્રાન્સપોર્ટ કોરિડોર (INSTC) નો પણ એક મુખ્ય ભાગ છે, જે ભારત, મધ્ય એશિયા અને રશિયા વચ્ચે વેપારને પ્રોત્સાહન આપે છે.

અમેરિકા સાથેના સંબંધો અને ઈરાન સાથેની પ્રતિબદ્ધતા

આ હિસ્સો વેચાણને ભારતનો સંપૂર્ણપણે બહાર નીકળી જવાનો નિર્ણય માનવામાં આવી રહ્યો નથી, પરંતુ એક વ્યૂહાત્મક ગોઠવણ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. આ નિર્ણય ભારતની અમેરિકા સાથેના નિર્ણાયક વ્યૂહાત્મક સંબંધો જાળવી રાખીને ઈરાન સાથેના સંબંધોને સંતુલિત કરવાની ક્ષમતા દર્શાવે છે. કાયદાકીય નિષ્ણાતો ચેતવણી આપે છે કે સેંક્શન્સ સુરક્ષા વિના સીધી સંડોવણી ચાલુ રાખવાથી ભારતીય કંપનીઓ દંડના ભોગ બની શકે છે.

કામચલાઉ વ્યવસ્થા અને લાંબા ગાળાના લક્ષ્યો

ભારત એક કામચલાઉ વ્યવસ્થા પર પણ વિચાર કરી રહ્યું છે, જેમાં સેંક્શન્સના સમયગાળા દરમિયાન સ્થાનિક ઈરાની ઓપરેટર પોર્ટનું સંચાલન કરશે. આ વ્યવસ્થા પ્રતિબંધો હળવા થયા પછી ભારત માટે સંચાલન નિયંત્રણ પાછું મેળવવાની સંભાવનાને સુનિશ્ચિત કરશે. માલિકી બદલાયા પછી પણ, ભારત આ મુખ્ય પોર્ટમાં તેના લાંબા ગાળાના વ્યૂહાત્મક હિતોને જાળવી રાખવાનો ઇરાદો ધરાવે છે.