ભારતે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UN Security Council) માં સુધારા અંગે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. ભારતીય રાજદૂત હરીશ પર્વતનેનીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો નવા કાયમી સભ્યોને સંપૂર્ણ વીટો અધિકારો નહીં મળે, તો આ સુધારાનો કોઈ અર્થ નથી.
નવી દિલ્હીએ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં સુધારા અંગે પોતાની સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી દીધી છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભામાં ચર્ચા દરમિયાન ભારતના કાયમી પ્રતિનિધિ, હરીશ પર્વતનેની એ ચેતવણી આપી છે કે પરિષદમાં હાયરાર્કી બનાવવી તે નિરર્થક સાબિત થશે. તેમણે દલીલ કરી હતી કે નવા કાયમી સભ્યોને વીટો પાવર આપ્યા વિના, વર્તમાન P5 દેશો - ચીન, ફ્રાન્સ, રશિયા, યુનાઇટેડ કિંગડમ અને અમેરિકા - નું વર્ચસ્વ યથાવત રહેશે.
ભારત માટે આ મુદ્દો 1945 ના જૂના માળખામાંથી બહાર આવવાનો છે. ભારતનું માનવું છે કે વર્તમાન સુરક્ષા પરિષદ આજના સમયની વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા અને બદલાતી પરિસ્થિતિઓથી ઘણી દૂર છે. સમાન સત્તા વગર માત્ર સભ્યપદનો વિસ્તાર કરવો તે આજના સમયની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવામાં સક્ષમ નથી.
આ લાંબાગાળાના પ્રયાસોની સાથે, ભારત આગામી 2028-29 ના ગાળા માટે બિન-કાયમી સભ્યપદ મેળવવા પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે. જૂન મહિનામાં એશિયા-પેસિફિક ગ્રુપની સીટ માટે ચૂંટણી યોજાવાની છે, જેમાં ભારતનો મુકાબલો તાજિકિસ્તાન સાથે થશે. જો ભારત સફળ થાય છે, તો આ તેનો નવમો કાર્યકાળ હશે.
માર્કેટના નિરીક્ષકો માટે, આ રાજદ્વારી પ્રયાસો ભારતની લાંબાગાળાની ભૌગોલિક રાજકીય રણનીતિના સંકેતો છે. સુરક્ષા પરિષદમાં મજબૂત સ્થાન ભારતની વૈશ્વિક વેપાર ભાગીદારી અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે દેશના પ્રભાવને વધારવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
