2026 BRICS સમિટમાં નરેન્દ્ર મોદી અને શી જિનપિંગની મુલાકાત બાદ પણ ભારત અને ચીન વચ્ચે સરહદ મુદ્દે મતભેદ યથાવત છે. વર્ષ 2025માં બંને દેશો વચ્ચેનો દ્વિપક્ષીય વેપાર **$155.6 અબજ** રહ્યો છે, જેમાંથી **$100 અબજ**થી વધુની વેપાર ખાધ (Trade Deficit) ભારત માટે ચિંતાનો વિષય છે.
નવી દિલ્હીમાં ૧૨ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ યોજાયેલી ૧૮મી BRICS સમિટ દરમિયાન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ વચ્ચેની બેઠક બાદ રાજદ્વારી માર્ગ હજુ પણ જટિલ જણાય છે. બંને નેતાઓએ સંબંધોને સ્થિર કરવા અને સરહદ વિવાદના ઉકેલ માટે તૈયારી બતાવી છે, પરંતુ સામાન્યીકરણની વ્યૂહરચના બાબતે બંને દેશોના અભિગમમાં મોટું અંતર સ્પષ્ટ દેખાય છે.\n\nભારતનું વલણ અટલ છે કે સરહદ પર શાંતિ એ દ્વિપક્ષીય પ્રગતિ માટેની પૂર્વશરત છે. તેની સામે ચીન 'કમ્પાર્ટમેન્ટલાઈઝ્ડ' અભિગમ અપનાવવાની હિમાયત કરે છે, જેમાં તેઓ સરહદ વિવાદને બાજુ પર રાખીને આર્થિક સહયોગ વધારવા પર ભાર મૂકે છે. ભારતીય બજાર માટે આ અસંમતિ એક લાંબા ગાળાની વ્યૂહાત્મક અનિશ્ચિતતા છે.\n\nરોકાણકારો માટેનું જોખમ:\n\nવર્ષ ૨૦૨૫માં દ્વિપક્ષીય વેપાર રેકોર્ડ $155.6 અબજ સુધી પહોંચ્યો હોવા છતાં, $100 અબજથી વધુની વેપાર ખાધ ચીનની તરફેણમાં છે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ, ફાર્માસ્યુટિકલ APIs અને ક્રિટિકલ મિનરલ્સ જેવા ક્ષેત્રો માટે ભારત ચીની કાચા માલ પર નિર્ભર છે. રાજદ્વારી તણાવ વધવાથી સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ શકે છે, જે કંપનીઓના માર્જિન પર અસર કરી શકે છે.\n\nહાલમાં BSE કે NSE પર કોઈ સીધી કંપની સ્તરે જાહેરાત થઈ નથી, પરંતુ બજારનું ધ્યાન 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' અને આયાત નિર્ભરતા વચ્ચેના સંતુલન પર છે. આગામી સમયમાં સ્પેશિયલ રિપ્રેઝન્ટેટિવ ડાયલોગ અને સૈન્ય હોટલાઇન જેવી સંસ્થાગત વ્યવસ્થાઓ પર નજર રાખવી અનિવાર્ય રહેશે, જે આર્થિક અને સરહદી સ્થિતિનો સાચો સંકેત આપશે.