ભારતે યુનાઈટેડ નેશન્સ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલ (UNSC) ના જૂના અને આઉટડેટેડ માળખાને બદલવાની માંગ કરી છે. ભારતીય રાજદૂત પર્વતનેની હરીશે **15 વર્ષ**થી ચાલી રહેલા મડાગાંઠને આડેહાથ લીધી છે, જે રોકાણકારો માટે વૈશ્વિક સ્તરે ભારતના વધતા પ્રભાવ અને ભવિષ્યની આર્થિક નીતિઓનો સંકેત આપે છે.
જૂનું માળખું અને નવી વાસ્તવિકતા
ભારત હાલમાં યુનાઈટેડ નેશન્સ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલ (UNSC) માં મોટા ફેરફારો માટે અભિયાન તેજ કરી રહ્યું છે. ભારતીય રાજદૂત પર્વતનેની હરીશે યુએન જનરલ એસેમ્બલીમાં સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું હતું કે, 1945ના વિજેતાઓ દ્વારા તૈયાર કરાયેલું માળખું આજે આધુનિક વૈશ્વિક અર્થતંત્રની જરૂરિયાતોને પૂરી કરવામાં નિષ્ફળ ગયું છે.
મડાગાંઠ કેમ છે ખતરનાક?
મુખ્ય સમસ્યા 'ઇન્ટરગવર્મેન્ટલ નેગોશિયેશન્સ' (IGN) પ્રોસેસમાં છે, જે છેલ્લા 15 વર્ષથી એક જ જગ્યાએ અટકેલી છે. ભારતનો આરોપ છે કે કોઈ પણ ચોક્કસ સમયમર્યાદા કે લેખિત નેગોશિયેશન ટેક્સ્ટ વગર આ વ્યવસ્થા માત્ર 'સ્ટેટસ ક્વો' જાળવી રાખવા માટે છે. ભારત ઈચ્છે છે કે હવે કાયમી અને કામચલાઉ બંને પ્રકારની બેઠકોમાં વધારો કરવામાં આવે.
રોકાણકારોએ શું સમજવું?
આ માત્ર એક રાજદ્વારી લડાઈ નથી, પરંતુ ભારતની વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન અને ટ્રેડમાં પોતાનું સ્થાન મજબૂત કરવાની વ્યૂહરચનાનો ભાગ છે. આશરે 60% વૈશ્વિક વસ્તી ધરાવતા એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્ર પાસે માત્ર એક કાયમી બેઠક છે, જે અન્યાયી છે. જો ભારત અહીં મજબૂત પકડ જમાવે છે, તો લાંબા ગાળે આંતરરાષ્ટ્રીય આર્થિક નીતિઓમાં ભારતનું વજન વધશે.
જોકે, રોકાણકારોએ એ પણ ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ કે P5 (પાંચ કાયમી સભ્યો) પાસે રહેલી વીટો પાવર અને યુએન ચાર્ટરમાં સુધારા કરવા એ એક જટિલ પ્રક્રિયા છે. ભારતનો આગ્રહ છે કે જો વીટો પાવર રાખવો જ હોય તો તે તમામ કાયમી સભ્યોને મળવો જોઈએ જેથી કોઈને 'સેકન્ડ-ટીયર' સભ્ય ન ગણવામાં આવે.