મિલવોકી ખાતે મળેલી G20 ટ્રેડ મિનિસ્ટર્સની બેઠકમાં ખોરાકની સપ્લાયનો ઉપયોગ રાજકીય દબાણ તરીકે કરવાના મુદ્દે ગંભીર ચર્ચા થઈ છે. ભારતીય વાણિજ્ય મંત્રી Piyush Goyal એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દેશની આંતરિક ફૂડ સિક્યુરિટી સાથે સમાધાન ન થઈ શકે.
મિલવોકીમાં 30 સપ્ટેમ્બર અને 1 ઓક્ટોબર 2026 દરમિયાન મળેલી G20 દેશોના ટ્રેડ મિનિસ્ટર્સની બેઠકમાં વૈશ્વિક વેપારના પડકારો પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. આ બેઠકનો મુખ્ય હેતુ ફૂડ અને ફર્ટિલાઇઝર જેવી આવશ્યક વસ્તુઓને ભૌગોલિક રાજકીય હથિયાર (weaponization) તરીકે ઉપયોગ કરતા અટકાવવાનો હતો.
પિયૂષ ગોયલનું કડક સ્ટેન્ડ
ભારતના વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી Piyush Goyal એ ભારપૂર્વક કહ્યું કે, ગરીબ અને જરૂરિયાતમંદ વર્ગ માટે ચલાવવામાં આવતી ભારતની અનાજ વિતરણ યોજનાઓ માનવીય છે. તેમણે દુનિયાને સ્પષ્ટ કર્યું કે આ યોજનાઓને બજારમાં વિક્ષેપ પાડતી પ્રવૃત્તિઓ સાથે સરખાવી ન શકાય. ભારતનું માનવું છે કે World Trade Organization (WTO) ના માળખા હેઠળ દરેક દેશને પોતાની ફૂડ સિક્યુરિટી જાળવવાનો અધિકાર છે.
માર્કેટ પર કેવી અસર પડશે?
રોકાણકારો અને માર્કેટ એક્સપર્ટ્સ માટે આ ચર્ચા ખૂબ મહત્વની છે. જો વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈનમાં અવરોધો આવે, તો ફર્ટિલાઇઝર અને ફૂડ કંપનીઓના ઈનપુટ કોસ્ટમાં વધારો થઈ શકે છે, જે સીધી રીતે મોંઘવારી (Inflation) પર અસર કરે છે. આગામી સમયમાં આ નીતિઓ કૃષિ અને કેમિકલ ક્ષેત્રની મલ્ટીનેશનલ કંપનીઓના બિઝનેસ મોડેલને અસર કરી શકે છે.
દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો અને ભવિષ્યની સ્થિતિ
આ સમિટ દરમિયાન માત્ર ફૂડ સિક્યુરિટી જ નહીં, પરંતુ ભારત-યુએસ વચ્ચેના વ્યાપારી કરારો અને India-MERCOSUR કરાર જેવી બાબતો પર પણ ગંભીર મંત્રણા થઈ છે. જોકે, ફૂડ સિક્યુરિટીના પગલાં અને ટ્રેડ કાર્યવાહી વચ્ચેની પાતળી રેખા વ્યાખ્યાયિત કરવી હજુ પણ એક પડકાર છે, જે જો ઉકેલાય નહીં તો WTO માં નવા વિવાદો સર્જી શકે છે.