અમેરિકાના તાજેતરમાં જાહેર થયેલા ઈન્ટેલિજન્સ દસ્તાવેજોમાં ચોંકાવનારી વિગતો સામે આવી છે. 9/11 ના હુમલાના વર્ષો પહેલા જ અમેરિકી નેતૃત્વને અલ-કાયદા દ્વારા હુમલાના સ્પષ્ટ સંકેતો અને વિમાન હાઈજેકિંગના જોખમ અંગે વારંવાર ચેતવણીઓ મળી હતી.
ઈન્ટેલિજન્સ રિપોર્ટ્સમાં શું હતું?
1990 ના દાયકાના અંત ભાગ અને 2000 ની શરૂઆતના પ્રેસિડેન્શિયલ બ્રીફિંગ્સ હવે સાર્વજનિક કરવામાં આવ્યા છે. આ દસ્તાવેજો પુષ્ટિ કરે છે કે સરકાર ઓસામા બિન લાદેન અને તેના નેટવર્ક પર લાંબા સમયથી નજર રાખી રહી હતી. 1998 સુધીમાં જ અધિકારીઓ પાસે એવા રિપોર્ટ્સ હતા કે આ આતંકવાદી જૂથ કોમર્શિયલ વિમાનનો ઉપયોગ હુમલા માટે કરી શકે છે અને રાસાયણિક કે જૈવિક હથિયારો બનાવવાની દિશામાં પણ સક્રિય છે.
શું કામ કરી શક્યું નહીં તંત્ર?
દસ્તાવેજો દર્શાવે છે કે 1998 ના અંત સુધીમાં, ન્યૂયોર્ક વિસ્તારના એરપોર્ટ્સ પર હાઈજેકિંગની પ્રેક્ટિસ થતી હોવાના પુરાવા પણ હાથ લાગ્યા હતા. પરંતુ સૌથી મોટી સમસ્યા એજન્સીઓ વચ્ચેના આંતરિક સંકલનનો અભાવ હતો. મધ્ય 2001 સુધીમાં FBI પાસે લગભગ 70 જેટલી સક્રિય તપાસ ચાલુ હતી, પરંતુ FBI અને CIA વચ્ચે માહિતીની આપ-લેમાં મોટું ગાબડું હતું.
સુધારાઓ અને પરિણામ
આ ઐતિહાસિક નિષ્ફળતા બાદ જ અમેરિકાએ મોટી સંસ્થાકીય ફેરબદલ કરી હતી. જેમાં 'Director of National Intelligence' અને 'National Counterterrorism Center' જેવી સંસ્થાઓનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું, જેથી અલગ-અલગ એજન્સીઓ વચ્ચે માહિતીનો સમન્વય થઈ શકે. આ દસ્તાવેજો સાબિત કરે છે કે તે સમયે માહિતી ઉપલબ્ધ હતી, પરંતુ તેને રોકવા માટે જે એક્શન લેવાવા જોઈએ તેમાં સિસ્ટમ ક્યાંક ને ક્યાંક થાપ ખાઈ ગઈ હતી.