રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગના નેતૃત્વમાં ચીન હવે સ્થાનિક આર્થિક પ્રયોગોને બદલે કેન્દ્રિય શાસન પર વધુ ધ્યાન આપી રહ્યું છે. આ બદલાવથી નિર્ણય લેવાની ગતિ ધીમી પડી શકે છે અને ઉદ્યોગ સાહસિકતા પર અસર પડી શકે છે. ગ્લોબલ રોકાણકારો માટે આ 'China+1' વ્યૂહરચનાના સંદર્ભમાં ખૂબ મહત્વનું છે.
ચીન તેના આર્થિક શાસનમાં એક મોટો બદલાવ લાવી રહ્યું છે. ભૂતકાળમાં જે પ્રાંતો આર્થિક પ્રયોગો માટે સ્વતંત્ર હતા, હવે ત્યાં કેન્દ્રિય રાજકીય નિયંત્રણ અને કડક દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે. આ પગલાનો હેતુ દેવાની સમસ્યા ઘટાડવાનો છે, પરંતુ તે ચીનના ઔદ્યોગિક માળખાને મૂળથી બદલી રહ્યું છે.
સરકારી અધિકારીઓમાં 'નિર્ણય લેવાનો ડર'
નવા વાતાવરણમાં સ્થાનિક અધિકારીઓ રાજકીય તપાસના ડરથી કોઈ પણ નિર્ણય લેતા ખચકાઈ રહ્યા છે. અગાઉ ચીનની ઝડપી વૃદ્ધિનું મુખ્ય કારણ સ્થાનિક સ્તરે થતી સ્પર્ધા હતી, જે હવે 'બ્યુરોક્રેટિક જડતા' (Bureaucratic Inertia) માં ફેરવાઈ રહી છે. ચીન સરકાર 'Three Distinctions' જેવી નીતિઓ દ્વારા અધિકારીઓને સુરક્ષા આપવાનો પ્રયાસ કરે છે, પરંતુ સ્થાનિક સ્તરે વિશ્વાસનો અભાવ હજુ પણ મોટો પડકાર છે.
ભારતીય રોકાણકારો અને 'China+1' વ્યૂહરચના
ચીન હજુ પણ ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ, લિથિયમ-આયન બેટરી અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં દુનિયાનું હબ છે. જો ત્યાંની ઉત્પાદન ક્ષમતામાં ઘટાડો થાય, તો વૈશ્વિક સ્તરે સપ્લાય ચેઈન અને કિંમતો પર સીધી અસર પડશે.
આ સ્થિતિ 'China+1' વ્યૂહરચનાને વેગ આપી શકે છે. વૈશ્વિક કંપનીઓ હવે ઉત્પાદન માટે ભારત, વિયેતનામ કે મેક્સિકો જેવા વિકલ્પો તરફ વળી રહી છે. જે ભારતીય રોકાણકારો સ્પેશિયાલિટી કેમિકલ્સ, ઓટો કમ્પોનન્ટ્સ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ સેક્ટરમાં રોકાણ ધરાવે છે, તેમણે હવે ચીનથી આવતા નિકાસ ડેટા અને ત્યાંના મેન્યુફેક્ચરિંગ આઉટપુટ પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.