બાંગ્લાદેશે ભારત સાથેના પોતાના રાજદ્વારી સંબંધોને ફરીથી વ્યાખ્યાયિત કરવાનો સત્તાવાર નિર્ણય લીધો છે. છેલ્લા ૧૫ વર્ષની નીતિઓથી અલગ થઈને હવે બાંગ્લાદેશ નવા સમીકરણો તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, જેની સીધી અસર બંને દેશો વચ્ચેના પાવર અને એનર્જી ટ્રેડ પર પડી શકે છે.
બાંગ્લાદેશ સરકારે સત્તાવાર રીતે ભારત સાથેના રાજદ્વારી સંબંધોમાં ફેરફાર કરવાની જાહેરાત કરી છે. ૧૩ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ ના રોજ વિદેશ મંત્રાલયના સ્ટેટ મિનિસ્ટર હુમાયુન કબીરે સ્પષ્ટ કર્યું કે ઢાકા હવે જૂના 'ઇન્ડિયા-સેન્ટ્રિક' માળખામાંથી બહાર આવીને રાષ્ટ્રીય સાર્વભૌમત્વને પ્રાધાન્ય આપતી સમતોલ નીતિ અપનાવવા માંગે છે.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચેના આર્થિક સંબંધો ખૂબ જ ઊંડા છે. ખાસ કરીને બાંગ્લાદેશ પોતાની જરૂરિયાતની લગભગ ૧૫.૬% વીજળી ભારત પાસેથી આયાત કરે છે. આવી સ્થિતિમાં, બદલાતા રાજદ્વારી સંબંધો પાવર સપ્લાય એગ્રીમેન્ટ, પેમેન્ટ સાયકલ અને ત્યાં કામ કરતી ભારતીય કંપનીઓ માટે અનિશ્ચિતતા પેદા કરી શકે છે.
તણાવનું કારણ અને આગામી સ્થિતિ
ઓગસ્ટ ૨૦૨૪ માં શેખ હસીનાના સત્તાપલટા બાદ બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોમાં તણાવ જોવા મળ્યો છે. પૂર્વ વડાપ્રધાનને ભારતમાં આશ્રય મળવા બાબતે ઢાકાની નારાજગી સંબંધોમાં અવરોધ બની રહી છે. બાંગ્લાદેશ હવે બહુપક્ષીય ફોરમની સાઈડલાઈન પર વાત કરવાને બદલે સીધી સરકાર-ટુ-સરકાર (G2G) વાટાઘાટોને પ્રાધાન્ય આપી રહ્યું છે, જેના ભાગરૂપે તેમણે બ્રિક્સ (BRICS) સમિટમાં ભાગ ન લેવાનો નિર્ણય પણ લીધો હતો.
હવે સૌની નજર ૨૨ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ થી શરૂ થનારી ૮૧મી યુનાઈટેડ નેશન્સ જનરલ એસેમ્બલી પર છે, જ્યાં બાંગ્લાદેશના વડાપ્રધાન તારિક રહેમાનની ઉપસ્થિતિ બાદ સંબંધોમાં કેટલી સ્પષ્ટતા આવે છે તે જોવું રહ્યું.