નવી દિલ્હીમાં ૧૨-૧૩ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ ૧૮મી BRICS સમિટ યોજાઈ રહી છે. આ દરમિયાન શશિ થરૂરે ચેતવણી આપી છે કે ભારત માટે આ ગ્રુપ 'Non-Western' રહે તે જરૂરી છે, 'Anti-Western' નહીં. રોકાણકારો માટે આ એક મહત્વપૂર્ણ વળાંક છે કારણ કે ભારત સતત વધતી વેપાર ખાધ અને પશ્ચિમી દેશો સાથેના સંબંધો વચ્ચે સંતુલન જાળવી રહ્યું છે.
નવી દિલ્હીમાં ૧૨ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬થી શરૂ થઈ રહેલી ૧૮મી BRICS સમિટમાં દુનિયાભરના નેતાઓ એકઠા થઈ રહ્યા છે ત્યારે રાજદ્વારી અને આર્થિક ચર્ચાઓ જોરશોરથી ચાલી રહી છે. વરિષ્ઠ નેતા શશિ થરૂરે આ જૂથની દિશા અંગે સાવચેતી વ્યક્ત કરી છે. તેમણે કહ્યું કે ભારત માટે એ અત્યંત જરૂરી છે કે આ પ્લેટફોર્મ માત્ર 'Non-Western' બની રહે, ન કે તે 'Anti-Western' વિચારધારા તરફ વળી જાય. ભારતના રાષ્ટ્રીય હિતો અને આર્થિક સુરક્ષા માટે આ તફાવત સમજવો અત્યંત મહત્વનો છે.
આર્થિક પડકારો અને વેપાર ખાધ (Trade Deficit)
ભારતીય રોકાણકારો માટે ચિંતાનો વિષય એ છે કે આ બ્લોકના દેશો સાથે ભારતની વેપાર ખાધ સતત વધી રહી છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ માં આ ખાધ વધીને $૨૨૬.૧ અબજ સુધી પહોંચી ગઈ છે. આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે ભારત નિકાસ કરતા આ દેશો પાસેથી આયાત ઘણી વધારે કરી રહ્યું છે, જે લાંબા ગાળે વેપારના સંતુલન માટે પડકારરૂપ છે.
ભૌગોલિક રાજકીય જોખમ અને ટેકનોલોજી
ભારત માટે પશ્ચિમી બજારો ટેકનોલોજી, મૂડી અને નિકાસ માટે ખૂબ જ મહત્વના છે. જો BRICS સંગઠન સત્તાવાર રીતે 'Anti-Western' વલણ અપનાવે તો તે ભારત માટે પશ્ચિમી ભાગીદારો સાથેના સંબંધોમાં જટિલતા ઊભી કરી શકે છે. વધુમાં, પશ્ચિમી પેમેન્ટ સિસ્ટમ્સને બાયપાસ કરવાના પ્રયાસો સંભવિત 'સેકન્ડરી સેન્ક્શન' (Secondary Sanctions) નું જોખમ પણ ધરાવે છે, જે ભારતીય ફાઇનાન્શિયલ ઇન્સ્ટિટ્યુશન્સ માટે વોલેટિલિટી લાવી શકે છે.
આગામી પગલાં શું છે?
રોકાણકારો માટે હવે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ અને રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન વચ્ચેની દ્વિપક્ષીય બેઠકો પર નજર રહેશે. સમિટ દરમિયાન આવતા સત્તાવાર નિવેદનો અને વૈશ્વિક નાણાકીય માળખા વિશે લેવાતા નિર્ણયો ભારતના વેપાર જોખમોને સીધી અસર કરશે.