નવી દિલ્હીમાં આયોજિત **18મી BRICS સમિટ**માં ચીની રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે વૈશ્વિક વ્યવસ્થામાં મોટા ફેરફારોની માંગ કરી છે. આ સમિટમાં 'નવી દિલ્હી ઘોષણા' (New Delhi Declaration) અપનાવવામાં આવી છે, જે સ્થાનિક ચલણમાં વેપાર અને આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) માટે નવા ફ્રેમવર્ક પર ભાર મૂકે છે.
વૈશ્વિક ગવર્નન્સમાં મોટા ફેરફારોની માંગ
નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે સંપન્ન થયેલી 18મી BRICS સમિટમાં ચીની રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે વર્તમાન વૈશ્વિક ગવર્નન્સ માળખામાં ફેરફાર કરવાની હિમાયત કરી છે. 12 અને 13 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ યોજાયેલા સત્રોમાં તેમણે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદામાં બેવડા ધોરણોનો અંત લાવવા અને યુનાઈટેડ નેશન્સ (UN) તેમજ વર્લ્ડ ટ્રેડ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WTO) જેવી સંસ્થાઓમાં 'ગ્લોબલ સાઉથ'નું પ્રતિનિધિત્વ વધારવા પર ભાર મૂક્યો હતો.
ન્યૂ દિલ્હી ડિકલેરેશનની મુખ્ય વાતો
સમિટ બાદ અપનાવવામાં આવેલા 'નવી દિલ્હી ઘોષણા'માં સભ્ય દેશો માટે નવી દિશાઓ નક્કી કરવામાં આવી છે:
- સ્થાનિક ચલણમાં વેપાર: પરંપરાગત નાણાકીય પ્રણાલીઓ પર નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે સ્થાનિક ચલણના ઉપયોગને પ્રાધાન્ય.
- સપ્લાય ચેઈન: સપ્લાય ચેઈનની સ્થિતિસ્થાપકતા વધારવા માટેની વ્યૂહરચના.
- AI પહેલ: ચીને BRICS ઓપન-સોર્સ AI કોમ્યુનિટી સ્થાપવા પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, જે મોટા લેંગ્વેજ મોડેલ્સ અને આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ માટે સામાન્ય નિયમો બનાવશે.
ભારત-ચીન દ્વિપક્ષીય ચર્ચાઓ
આ સમિટનું એક મુખ્ય આકર્ષણ પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી અને શી જિનપિંગ વચ્ચેની મુલાકાત હતી. આ બેઠકમાં સંબંધોમાં સ્થિરતા, સરહદ સુરક્ષા અને આર્થિક સહયોગ વધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું. રોકાણકારો માટે આ એક સકારાત્મક સંકેત છે, કારણ કે ભારત અને ચીન વચ્ચેના સ્થિર સંબંધો સપ્લાય ચેઈન અને માર્કેટ સેન્ટિમેન્ટ માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
પડકારો અને ભવિષ્યની સ્થિતિ
BRICSનું વિસ્તરણ ચોક્કસપણે એક મજબૂત આર્થિક જૂથ તરીકે ઉભરી રહ્યું છે, પરંતુ સભ્ય દેશોના અલગ-અલગ હિતોને કારણે નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયા જટિલ બની શકે છે. હાલમાં આ જૂથ પાસે પશ્ચિમી દેશો જેવી સ્થાપિત સંસ્થાકીય માળખાગત સુવિધાઓનો અભાવ છે. આગામી ક્વાર્ટરમાં સ્થાનિક ચલણના વેપારનો અમલ કેવી રીતે થાય છે અને AI કોમ્યુનિટી કેટલી ઝડપથી આગળ વધે છે તે જોવું રોકાણકારો માટે ખૂબ મહત્વનું રહેશે.