નવી દિલ્હીમાં આયોજિત BRICS સમિટમાં ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે AI અને ટ્રેડ અંગે 5-પોઈન્ટનો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. બીજી તરફ, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઈનના શસ્ત્રીકરણ (weaponization) સામે સખત ચેતવણી આપી છે, જે ભારત માટે મહત્વના સંકેત છે.
નવી દિલ્હીમાં સંપન્ન થયેલી 18મી BRICS સમિટ વ્યૂહાત્મક મતભેદોનું કેન્દ્ર બની હતી. એક તરફ ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI), વેપાર, ડિજિટલ ઈકોનોમી અને ટેકનિકલ ટ્રેનિંગને વેગ આપવા માટે 5-પોઈન્ટ સહયોગનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો, તો બીજી તરફ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઈનની સ્થિરતાને લઈને ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી.
સપ્લાય ચેઈનનું જોખમ અને માર્કેટ પર અસર
PM મોદીએ ટેકનોલોજી અને ક્રિટિકલ મિનરલ્સના 'વેપનાઈઝેશન' (શસ્ત્રીકરણ) સામે જે ચેતવણી આપી છે, તે ખાસ કરીને ભારતના મેન્યુફેક્ચરિંગ, ઈલેક્ટ્રિક વ્હીકલ (EV) અને સેમિકન્ડક્ટર સેક્ટર માટે ખૂબ મહત્વની છે. જે ભારતીય કંપનીઓ ક્લીન-એનર્જી પ્રોજેક્ટ્સ માટે આયાતી કાચા માલ પર નિર્ભર છે, તેમના માટે આ ભૌગોલિક તણાવ ચિંતાનો વિષય છે.
રોકાણકારો માટે મહત્વના મુદ્દા
સપ્લાય ચેઈનનું કેન્દ્રીકરણ કિંમતોમાં અસ્થિરતા અને વેપાર પ્રતિબંધો લાવી શકે છે. ભારત જ્યારે ગ્લોબલ મેન્યુફેક્ચરિંગ હબ બનવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, ત્યારે ક્રિટિકલ કમ્પોનન્ટ્સ માટે સુરક્ષિત અને વિશ્વસનીય સોર્સિંગ અનિવાર્ય છે. વર્ષ 2027 માં જ્યારે ચીન BRICS નું પ્રમુખપદ સંભાળશે, ત્યારે ડિજિટલ સ્ટાન્ડર્ડ્સ અને અન્ય પ્રોજેક્ટ્સના અમલીકરણ પર વિશ્વભરના બજારના નિષ્ણાતોની નજર રહેશે.