Whalesbook
એવિએશન હબ તરીકે ઉત્તર પ્રદેશનો ઉદય
નોઈડા ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ, જેવરનું આગામી ઉદ્ઘાટન માત્ર એક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સિદ્ધિ નથી, પરંતુ તે Uttar Pradeshને ભારતનું એક મુખ્ય લોજિસ્ટિક્સ અને ટ્રાન્સપોર્ટેશન કેન્દ્ર બનાવવાની વ્યૂહરચના દર્શાવે છે. મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે જાહેર કર્યું છે કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આગામી મહિને આ એરપોર્ટનું ઉદ્ઘાટન કરશે. આ સાથે, Uttar Pradesh દેશનું અગ્રણી એવિએશન હબ બની જશે. રાજ્યમાં હાલમાં 10 થી વધુ એરપોર્ટ કાર્યરત છે, અને આગામી સમયમાં આ સંખ્યા વધીને 13 થવાની ધારણા છે.
દેશનું સૌથી મોટું એરપોર્ટ અને કાર્ગો ગેટવે
જેવર ખાતે નિર્માણાધીન નોઈડા ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ માત્ર Uttar Pradesh જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર ભારતમાં સૌથી મોટું એરપોર્ટ બનશે. આ પ્રોજેક્ટ પેસેન્જર ટ્રાફિક તેમજ હાઈ-વોલ્યુમ કાર્ગો બંને માટે એક મહત્વપૂર્ણ હબ તરીકે કામ કરશે. દિલ્હીના ઈન્દિરા ગાંધી ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર સતત વધી રહેલા ભારણને ઘટાડવામાં પણ આ એરપોર્ટ મદદરૂપ થશે, જે હાલમાં તેની સિંગલ રનવે પર ભારે દબાણ હેઠળ કાર્યરત છે.
Uttar Pradesh નો ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર લીપ
Uttar Pradesh હવે પાંચ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ સાથે દેશમાં અગ્રેસર છે. આ ઝડપી વિકાસ રાજ્યની ઐતિહાસિક જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં લેતા નોંધપાત્ર છે. જેવર એરપોર્ટ, જે National Logistics Policy હેઠળ લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ ઘટાડવાના રાષ્ટ્રીય લક્ષ્યાંક સાથે જોડાયેલો છે (જે હાલમાં GDPના 13-14% છે અને 2030 સુધીમાં 8-9% કરવાનો લક્ષ્યાંક છે), તેની સંપૂર્ણ ક્ષમતા 2040 સુધીમાં 70 મિલિયન પેસેન્જરોને હેન્ડલ કરવાની ક્ષમતા ધરાવશે. પ્રારંભિક તબક્કામાં, તે વાર્ષિક 12 મિલિયન પેસેન્જરોને હેન્ડલ કરી શકશે. તેની સરખામણીમાં, નવી મુંબઈ ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટની પ્રારંભિક ક્ષમતા 20 મિલિયન પેસેન્જર પ્રતિ વર્ષ રહેશે, જે 90 મિલિયન સુધી વધી શકે છે.
આર્થિક અસર અને રોજગારી
મોટા પાયાના આવા એરપોર્ટ વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સનો આર્થિક પ્રભાવ ખૂબ જ મોટો હોય છે. અભ્યાસો દર્શાવે છે કે એરપોર્ટ રાજ્યના GDP અને રોજગારીમાં નોંધપાત્ર ફાળો આપે છે. ઉદાહરણ તરીકે, હૈદરાબાદ એરપોર્ટ ₹68,000 કરોડ ની ગ્રોસ વેલ્યુ એડેડ (GVA) અને 3.5 લાખ નોકરીઓનું સર્જન કરે છે, જે તેલંગાણાના GVAના 4.6% થી વધુ છે. એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે જેવર એરપોર્ટના વિકાસથી નોઈડા-ગ્રેટર નોઈડા-યમુના એક્સપ્રેસવે કોરિડોરમાં રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રે વૃદ્ધિ થશે અને એવિએશન, લોજિસ્ટિક્સ, હોસ્પિટાલિટી અને સંબંધિત સેવાઓમાં નવી નોકરીઓનું સર્જન થશે. રાષ્ટ્રીય સ્તરે, ઈ-કોમર્સના વિકાસ અને લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ ઘટાડવાના લક્ષ્યાંકને કારણે ભારતીય એર કાર્ગો ક્ષેત્ર મજબૂત વૃદ્ધિ દર્શાવી રહ્યું છે, જે 2033 સુધીમાં 9.56 મિલિયન ટન સુધી પહોંચવાની ધારણા છે.
પડકારો અને જોખમો
આ મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ તેના નિર્માણ અને સમયમર્યાદાને કારણે અનેક પડકારોનો સામનો કરી રહ્યો છે, જેના પરિણામે કોન્ટ્રાક્ટરો પર દૈનિક દંડ પણ લાગી રહ્યો છે. પાણી અને ગટર વ્યવસ્થા જેવા મુખ્ય ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર હજુ પૂર્ણ થવાના બાકી છે. આ ઉપરાંત, મોટા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ ફાઇનાન્સિંગ, નિયમનકારી અનિશ્ચિતતા, જમીન સંપાદનમાં વિવાદ, ખર્ચમાં વધારો અને ટ્રાફિકની અપેક્ષાઓ પૂર્ણ ન થવાના જોખમો જેવી સમસ્યાઓનો સામનો કરી શકે છે. એરપોર્ટ માટે, પરિવહનના અન્ય માધ્યમો સાથે સીમલેસ એકીકરણ, ખાસ કરીને કાર્ગોની કાર્યક્ષમ હેરફેર અને મુસાફરોની સુવિધા માટે, મહત્વપૂર્ણ છે.
ભવિષ્યની દિશા
નોઈડા ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટના સંપૂર્ણ સંચાલનથી Uttar Pradeshના આર્થિક વિકાસને વેગ મળશે અને તે એક મુખ્ય પ્રાદેશિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર કેન્દ્ર બનશે. વિશ્લેષકો માને છે કે આ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ રાજ્યમાં મોટા પાયે રોકાણ આકર્ષિત કરશે અને GDPમાં વધારો કરશે. એરપોર્ટની વિશાળ કાર્ગો હેન્ડલિંગ ક્ષમતા ભારતને વૈશ્વિક લોજિસ્ટિક્સ પાવરહાઉસ તરીકે સ્થાપિત કરવાના રાષ્ટ્રીય ઉદ્દેશ્યો સાથે સુસંગત છે. આસપાસના 'એરોસિટી'નો વિકાસ રિયલ એસ્ટેટ અને વાણિજ્યિક વિસ્તરણને વધુ વેગ આપશે, જેનાથી આર્થિક પ્રવૃત્તિમાં વૃદ્ધિ થશે. થશે. જોકે તાત્કાલિક ધ્યાન બાંધકામ અને નિયમનકારી અવરોધોને દૂર કરવા પર છે, લાંબા ગાળાના દ્રષ્ટિકોણ મુજબ Uttar Pradesh તેની આર્થિક સ્પર્ધાત્મકતા અને કનેક્ટિવિટીમાં નોંધપાત્ર સુધારો કરશે.