કેન્દ્રીય મંત્રી નીતિન ગડકરીએ 'OneTag' પોર્ટેબિલિટી સિસ્ટમ લોન્ચ કરી છે. હવે ગ્રાહકોએ બેંક બદલવા માટે વાહન પરથી જૂનું સ્ટીકર હટાવવાની જરૂર નહીં રહે. આ ફેરફારથી બેંકો વચ્ચે સ્પર્ધા વધશે અને સર્વિસ ક્વોલિટી પર વધુ ધ્યાન આપવું પડશે.
કેન્દ્રીય માર્ગ અને પરિવહન મંત્રાલય દ્વારા 11 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ મુંબઈમાં આયોજિત 'ગ્લોબલ ફિનટેક ફેસ્ટ' દરમિયાન આ મહત્ત્વપૂર્ણ સિસ્ટમની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. અગાઉ, બેંક બદલવા માટે જૂનું ફાસ્ટેગ સ્ટીકર કાઢીને નવું લગાવવું પડતું હતું, જે એક કંટાળાજનક અને સમય માંગી લેતી પ્રક્રિયા હતી. હવે, ગ્રાહકો પોતાની મરજી મુજબ બેંક બદલી શકશે અને ફિઝિકલ સ્ટીકર તે જ રહેશે.
સિસ્ટમ કેવી રીતે કામ કરશે?
આ આખી પ્રક્રિયા NHAI ની 'Rajmargyatra' મોબાઈલ એપ દ્વારા સંચાલિત થશે. IHMCL અને NPCI ના સહયોગથી બનેલી આ સિસ્ટમમાં બેક-એન્ડ પર ટેગ આઈડી (Tag ID) ટ્રાન્સફર કરવામાં આવશે. જૂની બેંક બાકી રહેલા બેલેન્સ અને એકાઉન્ટ સેટલમેન્ટનું કામ પૂર્ણ કરશે, જ્યારે નવી બેંક ટ્રાન્ઝેક્શન હેન્ડલ કરવાનું શરૂ કરશે.
માર્કેટ અને ઇન્વેસ્ટર્સ પર અસર
આ નિર્ણયથી ફાસ્ટેગ સર્વિસ પ્રોવાઈડર્સ વચ્ચે સ્પર્ધાનો નવો દોર શરૂ થશે. અત્યાર સુધી ફિઝિકલ સ્ટીકર બદલવાની ઝંઝટ એક 'બેરિયર' હતી, જે ગ્રાહકોને એક જ બેંક સાથે જોડી રાખતી હતી. હવે બેંકોએ ગ્રાહકોને જાળવી રાખવા માટે યુઝર એક્સપિરિયન્સ, એપની સુવિધા અને કસ્ટમર સપોર્ટ પર ખાસ ધ્યાન આપવું પડશે.
સંભવિત જોખમો અને પડકારો
આ નવી વ્યવસ્થામાં કેટલીક ટેકનિકલ સમસ્યાઓ ઊભી થવાની શક્યતા પણ છે:
- સિન્ક્રોનાઈઝેશન રિસ્ક: NETC નેટવર્કમાં જૂની અને નવી બેંક વચ્ચે ડેટા મેચ ન થાય તો ટોલ પ્લાઝા પર પેમેન્ટ ફેઈલ થવાનું જોખમ રહેલું છે.
- સિંગલ પોઈન્ટ ઓફ ફેલ્યોર: આખી સિસ્ટમ Rajmargyatra એપ પર નિર્ભર છે, તેથી એપમાં આવતી કોઈપણ ટેકનિકલ ખામી મોટી મુશ્કેલી સર્જી શકે છે.
- બિલિંગ વિવાદ: બેંકો વચ્ચેના હેન્ડઓફ દરમિયાન જો બેલેન્સ સેટલમેન્ટ યોગ્ય રીતે ન થાય, તો ડબલ-બિલિંગ જેવી સમસ્યાઓ ગ્રાહકો માટે માથાનો દુખાવો બની શકે છે.