નેશનલ હાઈવે ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (NHAI) એ એક્સેસ-કંટ્રોલ્ડ હાઈ-સ્પીડ કોરિડોર માટે નવા અને એકસમાન ડિઝાઇન નિયમો અમલમાં મૂક્યા છે. ટ્રાફિક ડેન્સિટીના આધારે રોડની પહોળાઈ અને સ્ટ્રક્ચર નક્કી કરવામાં આવશે, જેથી પ્રોજેક્ટમાં થતી ભૂલો ઘટી શકે.
નેશનલ હાઈવે ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (NHAI) એ હવે આગામી સમયના હાઈ-સ્પીડ નેશનલ હાઈવે માટે એક ચોક્કસ ડિઝાઇન ફ્રેમવર્ક તૈયાર કર્યું છે. આ પહેલનો મુખ્ય હેતુ પ્રોજેક્ટના પ્લાનિંગ અને એક્ઝિક્યુશનમાં રહેલી વિસંગતતાઓને દૂર કરવાનો છે, જેથી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની ક્ષમતા વાસ્તવિક ટ્રાફિક જરૂરિયાતોને અનુરૂપ બની શકે.
ટ્રાફિક વોલ્યુમ અને રોડ ડિઝાઇનનું જોડાણ
નવા નિયમો મુજબ, અપેક્ષિત વાહનોની સંખ્યા અને રોડના પરિમાણો વચ્ચે સીધો સંબંધ સ્થાપિત કરાયો છે:
- 15,000 વાહનો સુધી: 4-લેન હાઈવે અને 60-મીટર રાઈટ-ઓફ-વે (ROW).
- 15,000 થી 25,000 વાહનો: 4-લેન ટ્રાફિક પરંતુ 6-લેન સ્ટ્રક્ચર અને 70-મીટર ROW.
- 25,000 થી 40,000 વાહનો: 6-લેન હાઈવે અને 70-મીટર ROW.
આ ફેરફાર અત્યંત મહત્વનો છે, કારણ કે પહેલાં Detailed Project Reports (DPRs) માં રહેલી વિવિધતાને કારણે બાંધકામ દરમિયાન ડિઝાઇનમાં વારંવાર ફેરફાર કરવા પડતા હતા. હવે આ સુધારાથી ટેન્ડરિંગ અને કામગીરી દરમિયાન અનિશ્ચિતતા ઘટશે.
સુરક્ષા અને કનેક્ટિવિટી પર ખાસ ભાર
NHAI એ સુરક્ષાના મામલે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. હવે હાઈ-સ્પીડ કોરિડોરની બંને કિનારીઓ પર 1-મીટર ઊંચી બાઉન્ડ્રી વોલ બનાવવી ફરજિયાત કરવામાં આવી છે, જેથી રખડતા ઢોર કે અન્ય અવરોધોના કારણે થતા અકસ્માતોને રોકી શકાય. આ ઉપરાંત, તમામ મુખ્ય એન્ટ્રી-એક્ઝિટ પોઈન્ટ્સ પર અદ્યતન માહિતી અને ઇન્ટરચેન્જની સુવિધા હોવી પણ ફરજિયાત છે, જે હાઈવેને પોર્ટ્સ, એરપોર્ટ્સ અને લોજિસ્ટિક્સ પાર્ક સાથે સીધી રીતે જોડશે.
ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેક્ટર પર અસર
ઇન્વેસ્ટર્સ માટે આ એક સકારાત્મક સંકેત છે. નિયમો એકસમાન થવાથી બિડિંગ પ્રક્રિયા વધુ અનુમાનિત બનશે અને પ્રોજેક્ટના ખર્ચમાં અચાનક થતા વધારાનું જોખમ ઘટશે. સરકારના 'વિકસિત ભારત 2047' રોડમેપ હેઠળ 50,000 કિમી લાંબા હાઈ-સ્પીડ કોરિડોર બનાવવાનું લક્ષ્ય છે, જેમાં આ નવા નિયમો પ્રોજેક્ટની સમયમર્યાદા અને પ્રોફિટ માર્જિન સુધારવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.