ફંડની યોજના અને ઉદ્દેશ્યો
NAAM એ કુલ ₹5,000 કરોડ એકત્રિત કરવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે, જેમાં પ્રથમ તબક્કામાં જ ₹1,500 કરોડ એકત્રિત કરી લેવાયા છે. આ ભંડોળનો મુખ્ય ફોકસ કાર્યરત ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એસેટ્સ પર રહેશે, જેમાં મુખ્યત્વે લાંબા ગાળાના કોન્ટ્રાક્ટ ધરાવતા રસ્તાઓ અને રિન્યુએબલ એનર્જી પ્રોજેક્ટ્સનો સમાવેશ થાય છે. આ પ્રોજેક્ટ્સમાં મોટાભાગે સરકારી સંસ્થાઓ સાથેના કરારોનો સમાવેશ થાય છે. NAAM અગાઉ પણ 'Hybrid Annuity Model' (HAM) રોડ્સ અને સોલાર પાવર પ્રોજેક્ટ્સમાં સફળતાપૂર્વક રોકાણ કરી ચૂક્યું છે. ફંડના મોટાભાગના ભંડોળનો ઉપયોગ હાલ કાર્યરત સંપત્તિઓમાં થશે, જ્યારે થોડો ભાગ પ્રાઇવેટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ટ્રસ્ટ્સ (InvITs) માં પણ રોકાશે.
Neo Alternative Asset Managers હાલમાં ₹25,000 કરોડ થી વધુનું સંચાલન કરે છે, જ્યારે Neo Group એકંદરે માર્ચ 2026 સુધીમાં લગભગ ₹1 લાખ કરોડ નું ક્લાયન્ટ એસેટ્સ મેનેજ કરી રહ્યું છે. આ ઉપરાંત, કંપનીએ રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રમાં પણ વિસ્તરણ કર્યું છે.
રોકાણકારોનો વિશ્વાસ અને બજારનો વિકાસ
ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડ II નું આટલું મોટું ફર્સ્ટ ક્લોઝિંગ ભારતના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રમાં રોકાણકારોના વધતા વિશ્વાસને દર્શાવે છે. ભારત સરકાર FY30 સુધીમાં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર લગભગ ₹143 લાખ કરોડ ખર્ચવાની યોજના ધરાવે છે, જેમાં યુનિયન બજેટ 2025-26 માં ₹11.21 લાખ કરોડ ની ફાળવણી કરવામાં આવી છે. 'National Infrastructure Pipeline' નો ઉદ્દેશ્ય 2025 સુધીમાં $1.4 ટ્રિલિયન નું રોકાણ કરવાનો છે.
ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ટ્રસ્ટ (InvIT) માર્કેટ પણ ઝડપથી વિકસી રહ્યું છે. FY25 સુધીમાં તેનો એસેટ્સ અંડર મેનેજમેન્ટ (AUM) ₹6.25 લાખ કરોડ થી વધીને FY26 સુધીમાં ₹7.5 લાખ કરોડ સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. 'Nifty REIT-InvIT' ઇન્ડેક્સે છેલ્લા છ વર્ષથી બજાર કરતાં વધુ સારું પ્રદર્શન કર્યું છે. રિન્યુએબલ એનર્જીમાં રોકાણ પણ પાંચગણું વધ્યું છે, જે મોટા અને વ્યૂહાત્મક સોદાઓ તરફ સંકેત આપે છે.
પડકારો અને જોખમો
આ હકારાત્મક દ્રષ્ટિકોણ હોવા છતાં, ફંડને કેટલાક પડકારોનો સામનો કરવો પડી શકે છે. સંપત્તિઓ માટેની તીવ્ર સ્પર્ધાને કારણે મૂલ્યાંકન વધી શકે છે, જે ભવિષ્યમાં વળતર ઘટાડી શકે છે. SEBI દ્વારા InvIT નિયમોમાં ફેરફાર પણ નિયમનકારી જોખમ ઊભું કરી શકે છે. 'Hybrid Annuity Model' (HAM) રોડ પ્રોજેક્ટ્સમાં અંદાજપત્ર કરતાં વધુ ખર્ચ થવાના અહેવાલો પણ આયોજન અને દેખરેખમાં જોખમો દર્શાવે છે. આ ઉપરાંત, વ્યાજ દરમાં વધારાની સંવેદનશીલતા પણ સંપત્તિના રોકડ પ્રવાહને અસર કરી શકે છે. InvIT માર્કેટ હાલમાં ટેલિકોમ અને રોડ ક્ષેત્રોમાં કેન્દ્રિત છે.
NAAM માટે મુખ્ય પડકાર યોગ્ય કાર્યરત સંપત્તિઓને વાજબી ભાવે શોધવાનો અને બદલાતી અર્થવ્યવસ્થામાં સ્થિર રોકડ પ્રવાહ સુનિશ્ચિત કરવાનો રહેશે.
