ટેકનોલોજી અને AI: વિકાસના મુખ્ય આધારસ્તંભ
MakeMyTrip તેના પરંપરાગત કન્ઝ્યુમર ફોકસથી આગળ વધીને કોર્પોરેટ ટ્રાવેલ સેક્ટર પર મજબૂત પકડ બનાવી રહી છે. $1 બિલિયનનું બુકિંગ માત્ર એક આંકડો નથી, પરંતુ કંપનીની વિકસતી ટેકનોલોજીકલ ક્ષમતાઓ અને એન્ટરપ્રાઇઝ ક્લાયન્ટ્સની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવાની ક્ષમતાનો પુરાવો છે. કંપની આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના ઊંડાણપૂર્વકના ઉપયોગ પર ભાર મૂકી રહી છે. OpenAI સાથેની તાજેતરની ભાગીદારી, 'Myra' ઇન્ટરફેસ દ્વારા દૈનિક 50,000 થી વધુ વાતચીત અને બહુવિધ ભાષાઓમાં સહાય, આ બધા AI-આધારિત ટ્રાવેલ ડિસ્કવરીને સુધારવા અને ગ્રાહક અનુભવને બહેતર બનાવવાના તેના પ્રયાસોનો ભાગ છે. આ ટેકનોલોજીકલ પહેલ ખાસ કરીને ટિયર-2 અને નાના શહેરોમાં વધુ અસરકારક સાબિત થઈ રહી છે, જ્યાં 45% થી વધુ ક્વેરીઝ ઉદ્ભવે છે.
બજાર હિસ્સો અને વિસ્તરણની રણનીતિ
MakeMyTrip ના કોર્પોરેટ પ્લેટફોર્મ્સ - Quest2Travel, MyBiz, અને Happay - એ 2025માં સંયુક્ત રીતે $1 બિલિયન થી વધુ ગ્રોસ બુકિંગની પ્રક્રિયા કરી છે. ક્લાયન્ટ બેઝમાં એન્ટરપ્રાઇઝ ખર્ચમાં 10% નો વાર્ષિક વધારો જોવા મળ્યો છે, જેમાં 40 લાખ થી વધુ કોર્પોરેટ કર્મચારીઓ સામેલ છે. હવે કોર્પોરેટ ટ્રાવેલ, MakeMyTrip ના કુલ ગ્રોસ બુકિંગના 10% થી વધુ હિસ્સો ધરાવે છે. કંપની 500 મોટી એન્ટરપ્રાઇઝ (જેમાં 150 BSE 500 કંપનીઓનો સમાવેશ થાય છે) અને 75,000 SMEs ને સેવા આપે છે. મોટા એન્ટરપ્રાઇઝ માટે ઓટોમેશન, પોલિસી મેનેજમેન્ટ અને સેલ્ફ-બુકિંગ વિકલ્પો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવે છે, જ્યારે SMEs માટે ખર્ચ બચત પર ભાર મૂકવામાં આવે છે. બેંકિંગ, ઓટોમોટિવ, ઓઇલ એન્ડ ગેસ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને IT જેવી વિવિધ ઇન્ડસ્ટ્રીઝમાં આ સેવાઓની વ્યાપક સ્વીકૃતિ જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને, ભારતીય કોર્પોરેટ ટ્રાવેલ માર્કેટ, જે FY2030 સુધીમાં $20.8 બિલિયન સુધી પહોંચવાની ધારણા છે, તેમાં હજુ પણ મોટા પ્રમાણમાં અસંગઠિત ક્ષેત્ર બાકી છે, જે MakeMyTrip માટે વિકાસની મોટી તકો પૂરી પાડે છે.
વેલ્યુએશન, સ્પર્ધા અને નફાકારકતા
MakeMyTrip નું ટ્રેલિંગ ટ્વેલ્વ-મંથ (TTM) P/E રેશિયો લગભગ 113-114 ની આસપાસ છે, જે ભવિષ્યના વિકાસ માટે રોકાણકારોની ઊંચી અપેક્ષાઓ દર્શાવે છે. આ વેલ્યુએશન Expedia (24.0x) અને TripAdvisor (14.13x) જેવા વૈશ્વિક સ્પર્ધકો કરતાં નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે. જોકે, Yatra Online જેવા સ્થાનિક સ્પર્ધકો ઊંચા મલ્ટિપલ પર ટ્રેડ થાય છે. ભારતીય ઓનલાઇન ટ્રાવેલ એજન્સી (OTA) સેક્ટરમાં 50% થી વધુ બજાર હિસ્સો ધરાવવા છતાં, MakeMyTrip ને Ixigo અને Cleartrip જેવા પ્રતિસ્પર્ધીઓ તરફથી તીવ્ર સ્પર્ધાનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. Q3 FY26 ના પરિણામોમાં આવકમાં વૃદ્ધિ જોવા મળી હતી, પરંતુ નેટ પ્રોફિટમાં ઘટાડો થયો હતો. આ સૂચવે છે કે કંપની ટેકનોલોજી અને સેવાઓના વિસ્તરણમાં ભારે રોકાણ કરી રહી છે, જે હાલમાં નફાકારકતા પર દબાણ લાવી શકે છે.
રોકાણકારો માટે સાવચેતી અને ભાવિ આઉટલૂક
MakeMyTrip નું પ્રીમિયમ વેલ્યુએશન તપાસને પાત્ર છે. ભૂતકાળમાં, InvestingPro મોડેલ દ્વારા સ્ટોકને નોંધપાત્ર રીતે ઓવરવેલ્યુડ (Overvalued) જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો, અને ત્યારબાદ તેમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. તાજેતરમાં, કેટલાક વિશ્લેષકોએ ભાવ લક્ષ્યાંકો (Price Targets) ઘટાડ્યા છે, તેમ છતાં 'Buy' રેટિંગ જાળવી રાખ્યું છે. એર સપ્લાય જેવી ઓપરેશનલ સમસ્યાઓ અને AI ડિસરપ્શનના ભય જેવી બાબતો પણ જોખમ ઊભું કરે છે. Q3 FY26 માં નેટ પ્રોફિટમાં થયેલો તીવ્ર ઘટાડો, કંપનીના રોકાણો ભવિષ્યમાં ટકાઉ કમાણી વૃદ્ધિમાં પરિણમશે કે કેમ તેવા પ્રશ્નો ઊભા કરે છે. તેમ છતાં, મોટાભાગના વિશ્લેષકો હકારાત્મક દૃષ્ટિકોણ જાળવી રહ્યા છે, જેમાં સરેરાશ ભાવ લક્ષ્યાંક ~$105 થી $106.33 છે. ભારતીય કોર્પોરેટ ટ્રાવેલ માર્કેટની મજબૂત વૃદ્ધિની સંભાવનાઓ MakeMyTrip માટે સકારાત્મક પરિબળો છે. કંપની 13 મે, 2026 ના રોજ તેના આગામી નાણાકીય અપડેટની જાણ કરશે, જ્યાં રોકાણકારો આવકમાં સતત વૃદ્ધિ અને વેલ્યુએશનને ટેકો આપવા માટે નફાકારકતામાં સુધારાના સંકેતો જોશે.