ભારતીય લોજિસ્ટિક્સ કંપનીઓ હવે ટ્રક અને વેરહાઉસ વધારવાને બદલે AI અને ટેકનોલોજીનો સહારો લઈ રહી છે. ઓગસ્ટથી જાન્યુઆરી સુધી ચાલતી ફેસ્ટિવ સીઝનને મેનેજ કરવા માટે કંપનીઓ 'એસેટ ઇન્ટેલિજન્સ' તરફ વળી છે, જેમાં Blue Dart જેવી કંપનીઓ શાનદાર નફો નોંધાવી રહી છે.
ભારતીય લોજિસ્ટિક્સ સેક્ટરમાં અત્યારે એક મોટો બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. પહેલા જે ફેસ્ટિવલ સીઝન માત્ર દિવાળી સુધી મર્યાદિત હતી, તે હવે ઓગસ્ટમાં ઓણમથી શરૂ થઈને જાન્યુઆરીમાં પોંગલ સુધી એટલે કે પૂરા 5 મહિના લાંબી ચાલે છે. આ લાંબી ડિમાન્ડને પહોંચી વળવા માટે કંપનીઓ હવે માત્ર ફ્લીટ (વાહનો) વધારવાને બદલે ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરી રહી છે.
ડિજિટલ ઇન્ટેલિજન્સ દ્વારા સ્કેલિંગ
કંપનીઓ હવે પ્રિડિક્ટિવ એનાલિટિક્સનો ઉપયોગ કરીને ટ્રાફિકની સમસ્યા પહેલા જ જાણી લે છે અને રૂટ બદલી નાખે છે. Flipkart ની Ekart સર્વિસ અને DTDC Express નું 'રફ્તાર' વર્ટિકલ આ જ દિશામાં કામ કરી રહ્યા છે. માઈક્રો-ફુલફિલમેન્ટ સેન્ટર્સ દ્વારા કંપનીઓ ગ્રાહકોની નજીક પહોંચવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
નાણાકીય પ્રદર્શન
આ ટેકનોલોજીકલ ફેરફારોનું પરિણામ Blue Dart Express ના રિઝલ્ટમાં જોવા મળ્યું છે. FY27 ના પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં કંપનીએ રેવન્યુમાં 15% અને નેટ પ્રોફિટમાં 85% નો જંગી ઉછાળો નોંધાવ્યો છે. ભારતમાં લોજિસ્ટિક્સનો ખર્ચ પણ GDP ના 10% થી નીચે આવી ગયો છે, જે સેક્ટર માટે પોઝિટિવ છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી
જોકે, આ સેક્ટરમાં જોખમો પણ છે. તહેવારોમાં ડિમાન્ડ 40% સુધી વધી શકે છે, જે ઓપરેશનલ મુશ્કેલીઓ ઉભી કરી શકે છે. ખાસ કરીને 'Return-to-Origin' (RTO) ખર્ચ અને વેરહાઉસના વધતા ભાડા પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ લાવી શકે છે. કંપનીઓ આ ખર્ચ ગ્રાહકો પર કેટલી સરળતાથી ટ્રાન્સફર કરી શકશે, તે આગામી ક્વાર્ટરમાં જોવું ખૂબ મહત્વનું રહેશે.