Indian Railways માં સુરક્ષાને લઈને મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. વર્ષોના ઈતિહાસમાં પહેલીવાર ટ્રેન અકસ્માતમાં થતા મૃત્યુઆંક ઘટીને સિંગલ ડિજિટમાં આવી ગયો છે. અનમેન્ડ લેવલ ક્રોસિંગ દૂર કરવા અને સુરક્ષિત કોચ ડિઝાઈન અપનાવવાથી આ મોટી સફળતા મળી છે.
સુરક્ષા ક્ષેત્રે મોટો સીમાચિહ્ન
Indian Railways એ સેફ્ટીના મોરચે એક મોટી સિદ્ધિ મેળવી છે. છેલ્લા એક વર્ષમાં ટ્રેન અકસ્માતોને કારણે થતા મૃત્યુઆંકમાં ધરખમ ઘટાડો નોંધાયો છે અને તે હવે સિંગલ ડિજિટ પર આવી ગયો છે. દાયકાઓ પહેલા જ્યારે વર્ષે સેંકડો લોકો જીવ ગુમાવતા હતા, તેની સરખામણીએ આ મોટો ફેરફાર છે. આ સફળતા પાછળ અનમેન્ડ લેવલ ક્રોસિંગ દૂર કરવા, પુલનું મજબૂતીકરણ અને LHB (Linke Hofmann Busch) તથા આધુનિક Vande Bharat ટ્રેનસેટ જેવી મજબૂત કોચ ડિઝાઈન અપનાવવાનો મોટો હાથ છે.
Kavach: શું છે આ ટેકનિકલ ક્રાંતિ?
ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અપગ્રેડની સાથે હવે રેલવેનું ફોકસ અકસ્માતને અટકાવવા પર છે. આ માટે Kavach સિસ્ટમ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહી છે. આ એક સ્વદેશી ટ્રેન-પ્રોટેક્શન સિસ્ટમ છે, જે સિગ્નલ જમ્પિંગ અથવા ટ્રેન અથડાવાની સ્થિતિમાં આપમેળે ટ્રેનને રોકી દે છે. જોકે, તેની અસરકારકતા હાલમાં ટ્રેક-સાઇડ સેન્સર્સના કામમાં બાકી રહેલા ગેપને કારણે મર્યાદિત છે. રોકાણકારો માટે રેલવે બોર્ડ આ કામને કેટલી ઝડપથી પૂર્ણ કરે છે તે જોવું મહત્વનું રહેશે.
AI અને ડેટા-ડ્રિવન મેન્ટેનન્સ
હાર્ડવેર સિવાય, રેલવે હવે મેન્ટેનન્સ માટે ડેટાના ઉપયોગ પર ધ્યાન આપી રહી છે. હાલમાં સિસ્ટમ્સ અલગ-અલગ કામ કરી રહી છે, પરંતુ હવે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) ના ઉપયોગથી એક યુનિફાઈડ પ્લેટફોર્મ બનાવવાની જરૂરિયાત વધી છે. જો રેલવે 'પ્રેડિક્ટિવ મેન્ટેનન્સ' મોડલ પર સ્વિચ કરે, તો અકસ્માત થાય તે પહેલાં જ ખામીઓને સુધારી શકાય તેમ છે.
આગામી સમયમાં, રેલવેએ રિએક્ટિવ તપાસને બદલે પ્રોએક્ટિવ ઓવરસાઈટ પર ભાર મૂકવો પડશે, જેથી માત્ર પ્રોજેક્ટ્સના વિસ્તરણને નહીં પણ ઓપરેશનલ સુરક્ષા અને સતત મેન્ટેનન્સને પ્રાથમિકતા મળે.