ભારતીય એરલાઇન્સ કંપનીઓ હવે પોતાની એરક્રાફ્ટ મેન્ટેનન્સ (MRO) સુવિધાઓનું નિર્માણ ભારતમાં જ કરી રહી છે. આ વધતા કાફલા વચ્ચે વિદેશી નિર્ભરતા ઘટાડવાનો પ્રયાસ છે, પરંતુ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭માં સેક્ટરને **₹38,000 કરોડ**નું સંભવિત નુકસાન થવાની ભીતિ રોકાણકારો માટે ચિંતાનો વિષય છે.
ભારતીય એરલાઇન્સ કંપનીઓ હવે તેમની મેન્ટેનન્સ, રિપેર અને ઓવરહોલ (MRO) વ્યૂહરચનામાં મોટો ફેરફાર કરી રહી છે. દેશનો કોમર્શિયલ ફ્લીટ જે અત્યારે અંદાજે 800 વિમાનનો છે, તે 2034 સુધીમાં 2,250 થી વધી જશે. આ વધારાને જોતા Air India, IndiGo અને Akasa Air જેવી કંપનીઓ પોતાની મજબૂત સ્થાનિક ક્ષમતા વિકસાવી રહી છે. આનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વિદેશી સુવિધાઓ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો છે, જે ખાસ કરીને ભૌગોલિક તણાવ અને સપ્લાય ચેઈનની સમસ્યાઓ સમયે મોટો અવરોધ સાબિત થાય છે.
આગામી પ્રોજેક્ટ્સની વિગતો
Air India 2027ના અંત સુધીમાં બેંગલુરુમાં તેનું ડેડિકેટેડ MRO સુવિધા શરૂ કરવા પર કામ કરી રહ્યું છે, જે તેમના 540 થી વધુ નવા આવનારા વિમાનોને સેવા આપશે. તેવી જ રીતે, Akasa Air એ 2028 સુધીમાં નોઈડા ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર તેની સુવિધા સ્થાપવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. આ ઉદ્યોગનો અંદાજ છે કે ભારતીય MRO માર્કેટ 2035 સુધીમાં ત્રણ ગણું વધીને USD 9.5 અબજ સુધી પહોંચી જશે.
પડકારો અને નાણાકીય ચિંતાઓ
આ આશાસ્પદ ચિત્રની પાછળ નાણાકીય દબાણ પણ છે. રેટિંગ એજન્સી ICRA એ નાણાકીય વર્ષ FY2027 માટે ઉડ્ડયન ક્ષેત્ર માટે નેગેટિવ આઉટલુક આપ્યો છે. ઉંચા ATF ભાવ અને રૂપિયાના ઘટાડાને કારણે ઇમ્પોર્ટેડ પાર્ટ્સ મોંઘા પડતા, આખા સેક્ટરને ₹36,000 કરોડ થી ₹38,000 કરોડ વચ્ચેનું નુકસાન થવાનો અંદાજ છે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું?
રોકાણકારો માટે લાંબા ગાળાના વિકાસ અને ટૂંકા ગાળાની આર્થિક સદ્ધરતા વચ્ચે સંતુલન જાળવવું જરૂરી છે. MRO સુવિધાઓ માટે મોટું કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર (Capex) જરૂરી છે, જ્યારે કંપનીઓ પહેલેથી જ ઉંચા દેવા અને ઓપરેશનલ ખોટ સાથે સંઘર્ષ કરી રહી છે. ભવિષ્યમાં GMR Aero Technic અને Airworks જેવી સ્થાનિક કંપનીઓ સાથેની ભાગીદારી આ ઓપરેશનને કેટલી ઝડપથી વેગ આપે છે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.