ઓપરેશનલ પડકારો અને વધતો ખર્ચ
મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવ અને અનેક દેશો દ્વારા એરસ્પેસ બંધ કરવામાં આવતાં, ભારતીય એરલાઇન્સ ભારે દબાણ હેઠળ છે. ફ્લાઇટ્સને સલામત રીતે ઉડાન ભરવા માટે પ્રતિબંધિત વિસ્તારોની આસપાસ વાળવી પડી રહી છે, જેનો સીધો અર્થ છે લાંબા ફ્લાઇટ ટાઇમ અને ફ્યુઅલનો વધુ પડતો વપરાશ. રિપોર્ટ્સ અનુસાર, પ્રતિબંધિત ઝોનથી બચીને ઉડાન ભરવામાં પ્રતિ ફ્લાઇટ $6,000 સુધીનો વધારાનો ખર્ચ થઈ શકે છે. આ લાંબા રૂટને કારણે ફ્યુઅલની જરૂરિયાત નોંધપાત્ર રીતે વધી રહી છે.
ફ્યુઅલ ખર્ચમાં મોટો ઉછાળો
એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) એરલાઇન્સના કુલ ખર્ચનો 30-40% હિસ્સો ધરાવે છે. આ વધારાના રૂટ અને ફ્યુઅલ વપરાશના કારણે ઓપરેટિંગ ખર્ચમાં સીધો વધારો થઈ રહ્યો છે. ATF ની કિંમત હાલમાં લગભગ ₹1 લાખ પ્રતિ કિલોલિટર ની આસપાસ છે. આ ભૌગોલિક રાજકીય સંકટને કારણે બ્રેન્ટ ક્રૂડ (Brent crude) $82 પ્રતિ બેરલ થી ઉપર ગયું છે, જે ATF ની કિંમતોને વધુ અસર કરી શકે છે.
બજારની પ્રતિક્રિયા
આ સમાચારની અસર શેરબજારમાં તરત જ જોવા મળી. 2 માર્ચ, 2026 ના રોજ, IndiGo (InterGlobe Aviation) ના શેર ઇન્ટ્રા-ડેમાં 7.5% સુધી ગગડીને ₹4,460.90 પર પહોંચી ગયા હતા. SpiceJet ના શેરમાં પણ 7% થી વધુનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. રોકાણકારો આ વધતા ખર્ચ અને નફાકારકતા પરના દબાણને લઈને ચિંતિત દેખાઈ રહ્યા છે.
Rupee Devaluation અને બ્રોકરેજ રેટિંગ્સ
ભારતીય રૂપિયો (Indian Rupee) નબળો પડવાથી પણ એરલાઇન્સ માટે જોખમ વધી રહ્યું છે. ડોલરમાં ચૂકવવા પડતા લીઝ રેન્ટલ્સ અને મેન્ટેનન્સ ખર્ચને કારણે, રૂપિયો 1% નબળો પડે તો પ્રોફિટ બિફોર ટેક્સ (PBT) પર 5-6% ની અસર થઈ શકે છે. એનાલિસ્ટ્સનું કહેવું છે કે જો બ્રેન્ટ ક્રૂડમાં $5 પ્રતિ બેરલનો વધારો થાય, તો IndiGo ના અર્નિંગ્સ પર શેર (EPS) માં અંદાજે 13% નો ઘટાડો થઈ શકે છે.
DGCA ની ચેતવણી અને ફ્લાઇટ રદ
ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ સિવિલ એવિએશન (DGCA) એ પશ્ચિમ એશિયાના 11 ફ્લાઇટ ઇન્ફોર્મેશન રિજિયન્સ (FIRs) માટે હાઈ-રિસ્ક એરસ્પેસ એલર્ટ જાહેર કર્યું છે. આ વિસ્તારોમાં ઉડાન ભરતા પહેલા વિસ્તૃત જોખમ મૂલ્યાંકન જરૂરી છે. આના કારણે, 1 માર્ચ, 2026 ના રોજ જ 350 થી વધુ ફ્લાઇટ્સ રદ કરવી પડી હતી.
ભાવ વધારાની સંભાવના
વધતા ઓપરેટિંગ ખર્ચ અને ફ્યુઅલના અસ્થિર ભાવોને કારણે, ભારતીય એરલાઇન્સ મુસાફરો પાસેથી ભાડામાં વધારો કરી શકે છે. રિપોર્ટ્સ સૂચવે છે કે જો ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિ વધુ વણસે, તો એરલાઇન્સ દ્વારા ભાડામાં 10-15% સુધીનો વધારો કરવામાં આવી શકે છે. આર્થિક રીતે, એરપોર્ટ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (AAI) પણ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ્સ પર ફ્યુઅલ સ્ટોક લેવલ પર નજર રાખી રહી છે, જે સપ્લાય ચેઇનમાં સંભવિત વિક્ષેપનો સંકેત આપે છે.
